مقام ها در وزارت معادن اعلام کرده اند که عاید حق العبور یا فیس ترانزیت گاز ترکمنستان، از طریق افغانستان به پاکستان و هند، مشخص شده است.
جواد عمر سخنگوی وزارت معادن امروز (چهارشنبه) در مصاحبه با خبرگزاری بخدی گفت که افغانستان سالانه 400 میلیون دالر از عبور پایپ لاین گاز ترکمنستان از خاک افغانستان سود به دست می آورد.
او افزود که مقام های ترکمنستان، هند، پاکستان و افغانستان به تاریخ 28 ماه حمل در اسلام آباد پایتخت پاکستان دیدار کرده و روی مقدار حق العبور برای افغانستان به توافق رسیده اند.
او افزود که مطالعات تخنیکی این پروژه در سال 2012 آغاز شده و تا سال 2014 پایان خواهد یافت.
آقای عمر با اشاره به عواید ملیارد ها دالری در 30 سال آینده گفت که احداث این پایپ لاین تا سال 2016 نهایی می شود.
بر اساس این توافق، با آغاز کار پروژه انتقال پایپ لاین گاز ترکمنستان به هند، سالانه 400 میلیون دالر برای افغانستان حق العبور پرداخته می شود.
سخنگوی وزارت معادن گفت:” قرار است مقام های این چهار کشور (افغانستان، هند، پاکستان و ترکمنستان) در ماه جوزای سال جاری (1391) موافق نامه ای را به امضا برسانند که براساس آن تمام اسناد پروژهء تاپی تکمیل می شود.”
این در حالیست که ولسی جرگه در جلسه امروز (چهارشنبه) با عبور پایپ لاین گاز ترکمنستان از خاک افغانستان موافقت کرد.
نگرانی ها
شماری از آگاهان سیاسی به این باورند که کشمکش های سیاسی قدرت های منطقه ای، پروژه انتقال پایپ لاین گاز ترکمنستان از افغانستان را تحت تاثیر قرار داده است.
شماری از این اگاهان به این باور اند که حضور ایران به عنوان قدرت جدید اقتصادی در منطقه، راه های عملی شدن انتقال گاز ترکمنستان از خاک افغانستان به هندوستان را، تنگ تر کرده است.
برخی از کشورهای منطقه از جمله ایران متهم به سنگ اندازی برای جلوگیری از اجرایی شدن عبور پایپ لاین گاز ترکمنستان از خاک افغانستان به هند است.
ذاکر حسین ارشاد آگاه مسایل سیاسی و استاد پوهنتون معتقد است که انتقال پایپ لاین گاز از خاک افغانستان به هند پیش از آنکه سود اقتصادی داشته باشد، “رنگ و بوی سیاسی” دارد.
او می گوید که حساسیت های سیاسی و اقتصادی عبور پایپ لاین گاز از خاک افغانستان خطر صدور تروریزم به افغانستان از سوی برخی کشورهای همسایه را تشدید می کند.
شماری از آگاهان پیشنهاد می کنند که دولت با در نظر گرفتن معقولیت این پروژه (انتقال پایپ لاین گاز از خاک افغانستان)، جلو مداخلات کشورهای همسایه را که می خواهند، مانع اجرای آن شوند؛ بگیرد.
برخی از کشورهای منطقه از جمله ایران متهم به سنگ اندازی برای جلوگیری از اجرایی شدن عبور پایپ لاین گاز ترکمنستان از خاک افغانستان به هند است.
قاسم رحیمی – کابل
خبرگزاری بخدی