دولت افغانستان به پاكستان و هند گفته است كه برای تضمين امنيت پروژه چند ميليارد دالری پایپ لاین گاز تاپی (تركمنستان، افغانستان، پاكستان و هند) با طالبان به توافق رسيده است.
يك مقام عالی رتبه در دولت افغانستان که خواسته نامش افشا نشود به روزنامه “اكسپرس تريبون” گفته است که طالبان مسلح اطمینان داده اند که امنیت خط لوله گاز تاپی در مسیر افغانستان را برهم نمی زنند.
با وجود تماس های مکرر با وزارت داخله و طالبان مسلح، “خبرگزاری بخدی” موفق نشد که نظر آنان را در مورد انتشار این خبر، به دست بیاورد.
موضوع تامین امنیت پروژه تاپی (تركمنستان، افغانستان، پاكستان و هند) از جدی ترین موضوعات بحث برانگیز در افغانستان به شمار می رود.
پایپ لاین گاز تاپی قرار است با عبور از ولایت های هرات، هلمند و قندهار وارد بلوچستان و ملتان پاکستان شده و پس از آن به هند برسد.
ولایت های که در مسیر این پروژه قرار گرفته از جمله های نا امن کشور به شمار می رود و طالبان مسلح در بخش های از این مسیر، حضور گسترده دارند.
مقام دولتی که با روزنامه اکسپرس تربیون صحبت کرده گفته که با وجود اطمینان طالبان از برهم نزدن امنیت پروژه “تاپی” قرار است که شماری از نظامیان دولتی در این مسیر مستقر شوند.
به گفته این مقام دولتی، هدق از استقرار این سربازان، حصول اطمینان از امنیت مسیر عبور خط لوله گاز ترکمستان در خاک افغانستان است.
امضای توافق نامه
روز گذشته (چهارشنبه) شرکت دولتی گاز ترکمنستان (ترکمن گاز) توافق نامه های خرید و فروش گاز با شرکت موسوم به “اینتر استیت گس سیستم” پاکستان و شرکت دولتی هندی “جیل”هند امضا کرده است.
سال گذشته (2011) توافق نامه ای میان مقام های کشور های افغانستان، پاکستان، ترکمنستان و هند در عشق آباد پایتخت ترکمنستان، در خصوص پروژه انتقال گاز به امضا رسید.
بر اساس این توافق نامه، پایپ لاینی گاز که از منطقه دولت آباد ترکمنستان شروع و به پاکستان می رسد، 1680 کیلومتر طول دارد و حدود 27 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی ترکمنستان را از طریق افغانستان و پاکستان به هند انتقال می دهد.
جواد عمر سخنگوی وزارت معادن افغانستان می گوید که مطالعات تخنیکی این پروژه در سال 2012 آغاز شده و تا سال 2014 پایان خواهد یافت.
سود افغانستان
وزارت معادن پیشتر گفته بود که افغانستان سالانه 400 میلیون دالر از بابت عبور پایپ لاین گاز ترکمنستان از خاک افغانستان، عاید دارد.
بایمراد حاج محمدوف، معاون نخست وزیر ترکمنستان، پیش از امضای این توافق نامه فروش گاز گفت: “با اجرای پروژه ساخت پایپ لاین ترکمنستان- افغانستان- پاکستان- هند (تاپی) بخش های اقتصادی و اجتماعی این کشور ها توسعه می یابد.”
همزمان با این، “کلاوس گرهاوسر” مدیر عامل بخش مرکز و غرب آسیا در بانک توسعه ای آسیا (ای دی بی) در بیانیه ای از پروژه تاپی به عنوان یک پروژه همکاری منطقه ای بی نظیر، نام برده است.
آقای گرهاوسر گفته که این پروژه سود آوری یکسان و مشابهی را برای هر یک از کشورهای حاضر در پروژه تاپی به همراه خواهد داشت.
به گفته مقام های ترکمن، پایپ لاین یک هزار و 735 کیلومتری تاپی، می تواند سالانه یک تریلیون مترمکعب گاز ترکمنستان را ظرف مدت 30 یا 33 سال به کشورهای افغانستان، پاکستان و هند ترانزیت کند.
بنابر اعلام دولت هند، این کشور احتمال دارد 38 میلیون متر مکعب، پاکستان 38 میلیون مترمکعب و افغانستان باقی مانده گاز صادراتی از طریف پروژه پایپ لاین گاز تاپی را، دریافت کند.
دولت هند همچنان ابراز امیدواری کرده که پایپ لاین “تاپی” در سال 2018 به بهره برداری سپرده شود.
رقابت منطقه ای
به دليل حضور فعاليتهای طالبان مسلح در مسير پایپ لاین پاكستان، اسلام آباد پيشتر پيشنهاد كرده بود كه تركمنستان گاز تحت يك توافق نامه دیگر، از طريق ايران و خط لوله گاز موسوم به آي- پي (ايران و پاكستان) به هند انتقال داده شود.
شماری از آگاهان اقتصادی و سیاسی به این باور اند که کشمکش های سیاسی قدرت های منطقه ای، پروژه انتقال پایپ لاین گاز ترکمنستان از افغانستان را تحت تاثیر قرار داده است.
اين پيشنهاد پاکستان اما به دليل مخالفت های امريكا از سوی کشورهای شامل در این پروژه رد شد.
گفته می شود که سود سرشار اقتصادی این پروژه باعث شده است که ایران همواره خواهان عبور این پایپ لاین از خاک کشورش باشد.
شماری از آگاهان اقتصادی و سیاسی به این باور اند که کشمکش های سیاسی قدرت های منطقه ای، پروژه انتقال پایپ لاین گاز ترکمنستان از افغانستان را تحت تاثیر قرار داده است.
این آگاهان می گویند که حضور ایران به عنوان قدرت جدید اقتصادی در منطقه، راه های عملی شدن انتقال گاز ترکمنستان از خاک افغانستان به هندوستان را، تنگ تر کرده و سبب شده تا اسلام آباد و تهران، وادار به صدور و تقویه فعالیت های تروریستی در خاک افغانستان شوند.
الیاس ابدالی- کابل
خبرگزاری بخدی
