به دنبال آتش سوزی در گمرک اسلام قلعه که باعث شد میلیاردها افغانی به تاجرین کشور ضرر وارد شود قیمت مواد سوخت و بعضی از مواد اولیه به گونه سرسام آور افزایش یافته است.
اسلام قلعه در غرب کشور یکی از مهمترین بنادر کشور به شمار می رود و روزانه صدها موتر باربری از طریق این بندر اموال و اجناس وارد کشور می کنند.
در اول هفته (شنبه، ۲۵ دلو) آتش سوزی مهیب در گمرک اسلام قلعه رخ داد که در پی آن صدها موتر باربری در آتش سوخت، این آتش یک روز بعد به کمک اطفاییه ایران خاموش شد.
هر چند هنوز آمار دقیقی از خسارات به جا مانده از این آتش سوزی در دست نیست اما گفته می شود که صدها موتر باربری و تانکر در آتش سوخته و میلیاردها افغانی به تاجرین کشور خسارت واردشده است.
گفتنی است که در روزهای اخیر قیمت مواد سوختی به گونه بی پیشینه ی افزایش یافته است و یک لیتر تیل که قبلن ۳۶ افغانی بوده در روز های گذشته به ۵۰ افغانی رسیده است و یک لیتر گاز که قبلن ۵۵ افغانی فروخته می شود در روزهای گذشته در بعضی از نقاط شهر کابل به ۸۰ افغانی نیز به فروش رسیده است.
سید عظیم کبرزانی، منشی کمیسیون اقتصاد مجلس نمایندگان کشور می گوید که «متاسفانه افغانستان یک کشور وارداتی است، به خصوص در بخش مواد سوختی».
به گفته آقای کبرزانی آتش سوزی در بندر اسلام قلعه که در آن تانکرهای زیاد مواد سوختی که وارد کننده مواد سوخت بود، حریق شده که این رویداد اثر منفی بر بازار افغانستان گذاشته است.
او می افزاید که بحث اعتصاب بخش ترانسپورت و همچنان اعتصاب صرافان دیگر عوامل افزایش قیمت ها است.
آقای کبرزانی تاکید می کند که دولت افغانستان وظیفه دارد که اوضاع پیش آمده را مدیریت کند.
وزارت صنعت و تجارت کشور میگوید که شماری از پرچونفروشان مواد نفتی و گاز مایع و همچنان برخی از تانکهای تیل در کابل از آتشسوزی در گمرک اسلامقلعه هرات سوءاستفاده کرده و قیمتها را افزایش دادهاند.
از سوی هم، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت گفت که اعتصاب کاری اتحادیهی ترانسپورتهای خصوصی و رانندگان نیز در افزایش قیمت مواد سوختی تأثیر داشته است.
رانندگان از نزدیک به ۲۰ روز به این طرف به دلیل آنچه که اخاذی از سوی پاسگاههای امنیتی مستقر در مسیر شاهراهها میخوانند، دست به اعتراض زدهاند. در نتیجهی این اعتراضات، شاهراههای کابل – بلخ و کابل – قندهار بهروی موترهای باربری مسدود شده است.
قابل یاد آوری است که مسعود اندرابی، وزیر داخله کشور اعلام کرده است که شخصا به مشکل اخاذی در شاهراه ها رسیدگی می کند.
گفتنی است که چندی پیش امرالله صالح نیز به کارمندان دروازه های کابل هشدار داده بود که از راننده های موترهای باری اخاذی نکنند.
در همین حال، طارق آرین، سخنگوی وزارت داخله گفته است که گزمههای سیار در مسیر شاهراهها بهخاطر نظارت از عملکرد پولیس در نقاطی که شکایات از اخاذی وجود داشت، ایجاد شده است.
آقای آرین امروز (چهارشنبه، ۲۹ دلو) در یک کلیپ ویدیویی گفته است که تلاش میشود تا مشکل اخاذی در مسیر شاهراهها بهگونهی کامل بررسی و به صفر کاهش یابد.
آرین همچنان گفته است که شماری از رانندگان و شرکتهای ترانسپورتی نیز به بهانهی این که پولیس در مسیر شاهراهها اخاذی میکنند، در تبانی با مسئولان شرکتهای خصوصی میخواهند اموالشان را از این مسیرها انتقال دهند.
او گفته است: «تعدادی از دریورها [رانندگان] و ترانسپورترها هم به بهانهی این که پولیس در مسیر شاهراه از پیششان پیسه میگیرند، با مسئولین شرکتهای ترانسپورتی خود سازش میکنند و یا از پیششان پیسه میگیرند و یا به غرض تبانی و زمینهسازی و معامله، تلاش میکنند اموال خود را انتقال بدهند از مسیر شاهراهها.»
سخنگوی وزارت داخله افزوده است که یافتههایی در این مورد نزدشان وجود دارد. آرین تأکید کرده است که در این زمینه از سوی وزارت داخله اقدامات اساسی صورت میگیرد و با هر کسی که اخاذی کند، براساس قانون همرایش برخورد میشود.
شیر حسین، یکی از رانندگان موتر های باربری به بخدی می گوید که در دروازه های کابل ۲ تا ۳ هزار افغانی به بهانه های مختلف پرداخت می کند و بی دلیل از وی اخاذی می شود.
او می افزاید که در مناطق ناامن طالبان نیز از رانندگان به نام «عشر و ذکات» پول اخاذی می کنند.
اسدالله، یکی از شهروندان پایتخت به بخدی می گوید که قیمت مواد سوخت و بعضی از مواد اولیه به یک بارگی و به گونه بی پیشینه افزایش یافته است.
به گفته اسدالله شهروندان کشور سال ۹۹ را با شیوع ویروس کرونا آغاز کردند و در شرایط سخت اقتصادی قرار گرفتند، حال که از مرحله شیوع ویروس کرونا گذر کردیم افزایش قیمت مواد اولیه و مواد سوخت در کنار افزایش خشونت ها و جرایم جنایی به یک چالش جدید برای مردم افغانستان تبدیل شده است.
با این حال کارشناسان کشور می گویند که سو استفاده تاجرین از اوضاع پیش آمده مبنی بر آتش سوزی در گمرک اسلام قلعه که در آن مقدار زیادی از تانکرهای تیل و گاز آتش گرفت و همچنان اخاذی از رانندگان در مسیر شاهراه ها عمده ترین دلایل افزایش در قیمت های مواد اولیه در کشور به شمار می رود.
خبرگزاری بخدی
