بدنبال قدرت گرفتن احزاب راستافراطی در سویدن، فعالان حقوق پناهندگان در این کشور میگویند که هزاران پناهنده ممکن اقامت دایم خود را در این کشور از دست بدهند. مرکز فرهنگی افغانها در شمال سویدن میگوید تصامیم جدید اداره مهاجرت حق قانونی زندگی کردن در سویدن را برای پناهندگان محدود کرده است.
یک تن از اعضای این مرکز در گفتوگو با خبرگزاری بخدی گفت که دهها پناهنده افغان حداقل در شش ماه گذشته اقامت پناهندگی خود را از دست دادهاند و آنها در حال حاضر در بلاتکلیفی به سر میبرند.
او که خواست نامش در خبر ذکر نشود گفت: “کافیست دولت تازه تشکیل سویدن بداند که پناهنده سیاسی دارنده پاسپورت افغانستان است، اداره مهاجرت به این دلیل که پناهندگان سیاسی حق مراجعه به نمانیدگیهای سیاسی کشور خود را ندارند، اقامت او ملغا را میکند.”
براساس آمار که مرکز فرهنگی افغانها در شمال سویدن در اختیار خبرگزاری بخدی قرار داده، دستکم 300 هزار پناهنده از کشورهای مختلف به شمول اتباع افغانستان در خطر از دست دادن پناهندگی خود قرار دارند.
مرکز فرهنگی افغانها در شمال سویدن میگوید در میان کسانیکه اقامت دایم خود را از دست دادهاند، زنان و دختران نیز شامل اند
منبع میگوید شماری از افغانها که برای اخذ شهروندی سویدن به اداره مهاجرت مراجعه کرده پس از اینکه پاسپورت افغانستان را به این اداره تحویل دادهاند، اقامت دایم آنها پس گرفته شده است.
او گفت شماری دقیق این پناهندگان معلوم نیست اما دهها تن در ماههای گذشته که به مشکل مشابه برخورد کردند برای دریافت خدمات به مرکز فرهنگی افغانها در شمال سویدن مراجعه کردهاند.
پیشتر اداره مهاجرت سویدن دادن پناهندگی را به تثبیت هویت متقاضی و ارایه پاسپورت افغانستان به این اداره مشروط کرده بود. حالا این سند بلای جان این پناهندگان شده است.
هزاران پناهنده افغان در سویدن از سفارت افغانستان در استکلهم پاسپورت دریافت کردهاند. مرکز فرهنگی افغانها در شمال سویدن میگوید هر چند آنها با این پاسپورت به هیچ کشوری سفر نکردهاند.
دو دستگی در سیاست پناهندگی سویدن
به تازگی اداره مهاجرت سویدن اعلام کرده است که برای زنان افغانستان براساس “جنسیت” پناهندگی میدهد. منتقدان اما اداره مهاجرت این کشور را متهم “تناقض گویی” کرده و گفتهاند از یک طرف اعلام شده که برای زنان براساس جنسیت پناهندگی میدهد اما از جانب دیگر پناهندگی شماری از زنان از آنها پس گرفته شده است.
مرکز فرهنگی افغانها در شمال سویدن میگوید در میان کسانیکه اقامت دایم خود را از دست دادهاند، زنان و دختران نیز شامل اند.
بیشترین تقاضای پناهندگی رد میشود
با رویکار آمدن حکومت جدید با گرایش راست افراطی در سویدن، مشکلات پناهندگان در این کشور نیز بیشتر شده و حکومت جدید قوانین سختی برای دریافت اقامت وضع کرده است.
داوود فیضی از فعالان حقوق پناهندگان در سویدن میگوید که از اگست 2021 به این طرف و حاکمیت طالبان در افغانستان، دولت سویدن بیشترین تقاضای پناهندگی افغانها را رد کرده است.
آقای فیضی به خبرگزاری بخدی گفت: “از هر صد متقاضی پناهندگی فقط درخواست ده تن پذیرفته می شود و متباقی با جواب منفی اداره مهاجرت رو برو می شوند.”
به گفته فیضی، اداره مهاجرت به برخی پناهجویان افغان که جواب منفی گرفته، گفته است که در افغانستان جنگ ختم شده و آنها می توانند به کشورشان برگردند.
فیضی به خبرگزاری بخدی گفت: “اداره مهاجرت همیشه در قبال افغانها دوگانه برخورد کرده است. در سال 2015 با آمدن سوریهییها از چشم اداره مهاجرت افتادیم و کیسهای افغانها به چالش کشیده شد، پس از فروپاشی نظام جمهوریت، دولت سویدن به مدت کوتاهی حدود دو ماه در قبال پناهجویان و پیوند خانوادگی نرمتر رفتار کرد آنها تبلیغات راه انداختند برخی پروندههای چندین ساله را دوباره بررسی کردند . اما با شروع جنگ روسیه و اکراین این روند یک بار دیگر متوقف شد و تمامی مصاحبهها که حداقل چهار تا هفت سال منتظر بودند دوباره حذف شد.”
داوود فیضی میگوید که قوانین حکومت راست افراطی هزاران پناهجوی افغان را در بلاتکلیفی مطلق قرار داده است
او میگوید که در ماه اکتوبر سال 2022 اداره مهاجرت دوباره مصاحبه افغانها را از سر گرفت اما این اداره در برابر تقاضای پناهندگی شتاب زده عمل میکند و طی سه و چهار روز به درخواستها جواب میدهند که اغلب منفی است.
فیضی گفت: “پس از حاکمیت طالبان در افغانستان رویکرد اداره مهاجرت با پرونده پناهندگی افغانها تغییر کرد، این اداره به افغانهای متقاضی پناهندگی گفته است که وضعیت امنیتی افغانستان نسبت به گذشته بهتر شده و افغانها باید به کشورشان برگردند و به زندگی نورمال شان بدون خطر جنگ ادامه دهند.”
ارتباط دولت سویدن با طالبان
داوود فیضی میگوید که رویکرد جدید اداره مهاجرت سویدن، نگرانی پناهجویان را افزایش داده است. پناهجویان که از ترس طالبان فرار کردند و حالا پرونده شان حکم برگشت به همانجایی دریافت کرده که کاملا در کنترول طالبان است.
فیضی میگوید رابطه دولت سویدن و طالبان همواره “خوب” بوده است. به طور نمونه تمامی موسسات خیریه وابسته به دولت سویدن بیشتر در مناطق که در کنترول طالبان بودند، فعالیت داشت از جمله کمیته سویدن برای افغانستان.
این کمیته دستکم در 14 ولایت از جمله قندوز، پکتیا، غزنی، میدان وردک، کنر، لغمان، ننگرهار، بغلان و جوزجان فعالیت دارد ولایات که مناطق زیاد آن در بیست سال گذشته در کنترول طالبان بوده است.
به گفته فیضی، کمیته سویدن برای افغانستان ارتباط خوبی با فرماندهان طالبان داشت و در بیشتر بیمارستانهای که در کنترول این کمیته بود جنگجویان طالبان تداوی میشدند.
این فعال حقوق پناهجویان میگوید اداره مهاجرت سویدن پس از حاکمیت طالبان، پناهجویانیکه درخواست آنها با پاسخ منفی روبرو شده را بیشتر تحت فشار قرار داده به طور نمونه حقوق خانوار مهاجرین را از 1860 کرون به 1260 کرون کاهش داه است.
گفته شده که ده تا پانزده هزار پناهجوی افغان در سویدن در بلاتکلیفی به سر میبرند، شماری هم از سوی دادگاه به جرایم مختلف محکوم شده و زندانی اند
بلا تکلیفی
داوود فیضی میگوید که قوانین حکومت راست افراطی هزاران پناهجوی افغان را در بلاتکلیفی مطلق قرار داده است.
به گفته او پیش از این نیز قوانین سخت اداره مهاجرت پناهجویان زیادی را سالها منتظر جواب نگهداشته بود.
او گفت: “یک ماه پیش یک افغان پس از 20 سال انتظار قبولی سه ساله گرفت، این شخص در زمان درخواست پناهندگی 28 ساله بوده و حالا شده تقریبا 50 ساله.”
فیضی میگوید که بیشتر پناهجویان به بیماریهای روانی از جمله استرس مبتلا شدهاند که عامل این بیماری فقط تصامیم اداره مهاجرت سویدن است.
او از سازمانملل متحد، کمیساریایی عالی پناهندگان و نهادهای حقوق بشری خواست که در باره کیسهای پناهندگان، نقض حقوق پناهندگان و حق زندگی پناهجویان در سویدن به طور بیطرفانه تحقیق کند.
او همچنین از جامعه جهانی خواست که به دولت سویدن فشار وارد کند تا این کشور در قبال حقوق پناهجویان مطابق موازین پذیرفته شده و کنوانسیونهای پناهندگی رفتار کند.
گفته شده که ده تا پانزده هزار پناهجوی افغان در سویدن در بلاتکلیفی به سر میبرند، شماری هم از سوی دادگاه به جرایم مختلف محکوم شده و زندانی اند.
