سیگار یا اداره بازرس ویژه امریکا در امور بازسازی افغانستان با نشر گزارشی تازهای گفته است که فساد و ناامنی نزدیک به یک میلیارد دالر را در حوزه صنعت استخراج معادن افغانستان به هدر داد.
سیگار میگوید ناامنی و استخراج غیرقانونی معادن تمامی تلاشهای امریکا در صنعت استخراج معادن افغانستان را ناکام کرد
در گزارش این نهاد آمده است بهرغم سالها تلاش امریکا، صنعت استخراج معادن افغانستان هرگز توسعه نیافت و تمامی سرمایهگذاری در این بخش ازبین رفت.
سیگار میگوید که در کنار دیگر دلایل فساد موجود در افغانستان، ناامنی و استخراج غیرقانونی معادن از عوامل مهم این ناکامی بوده است.
در گزارش آمده است: “فساد در سراسر تلاشهای ایالات متحده برای توسعه صنعت استخراج معادن افغانستان وجود داشت و نخبگان سیاسی افغانستان، جنگسالاران، پرسنل نظامی و پولیس بسیاری از معادن را کنترل میکردند.”
در سال 1394 دو سازمان بینالمللی مبارزه با فساد، دولت افغانستان را به ناتوانی در جلوگیری از فساد مالی در بخش معادن کشور متهم کردند.
سازمان شاهد جهانی و سازمان دیدبان شفافیت افغانستان گفته بودند که دولت اشرف غنی هیچ اقدام ملموسی در راستای حفاظت و توسعه سرمایهها در حوزه معدن افغانستان انجام نداد.
در آنزمان گفته شده بود که علاوه بر فساد افسارگسیخته در دولت اشرف غنی، طالبان عملا از فعالیتهای غیرقانونی در معادن افغانستان حمایت میکنند، این گروه مبلغ هنگفتی که رقم آن به دهها میلیون دالر میرسد از این فعالیت ها سود میبرند.
تخمین زده شده است سالانه ۳۰۰ میلیون دالر عواید ناشی از استخراج معادن افغانستان حیفومیل میشد.
طالبان بیشتر در مناطق دست به ناامنی و “آشوب” میزدند که استخراج غیرقانونی از معادن طلا، تالک، مرمر، کروم و سنگهای قیمتی در آن رایج بود.
ردپای طالبان در استخراج غیرقانونی
سیگار در گزارش تازه خود گفته است که استخراج غیرقانونی معادن عامل اصلی بیثباتی در افغانستان بود، زیرا درآمد قابل توجهی برای شورشیان فراهم میشد.
به گفته ایناداره، حکومت پیشین و متحدان غربی آن برای توسعه معادن باید سرمایهگذاری برای شرکتهای خارجی را «جذاب» میساختند. ولی، دفتر سربازرس میگوید که «ناامنی» اجازه سرمایهگذاری در بخش معادن را نمیداد.
با آن که اداره زمینشناسی امریکا ارزش معادن افغانستان را «۳ تریلیون دالر» تخمین زده است، اما گفته شده که کمتر شرکتی حاضر میشد که در این عرصه در افغانستان سرمایهگذاری کند.
البته، شرکتهای چینی در این میان استثنا بودند و به سرمایهگذاری علاقه نشان دادند. با این حال، این شرکتها نیز به «دلایل امنیتی» از آغاز استخراج سرباز زدند.
طالبان بیشتر در مناطق دست به ناامنی و “آشوب” میزدند که استخراج غیرقانونی از معادن طلا، تالک، مرمر، کروم و سنگهای قیمتی در آن رایج بود
در گزارش آمده است که دولت ایالات متحده امریکا نزدیک به یک میلیارد دالر را برای تأمین مالی بررسیهای معادن، اکتشاف معدنی و توسعهی ظرفیت دولت سابق افغانستان هزینه کرده بود.
این نهاد گفته است که تلاشهای امریکا در زمینه صنعت استخراج معادن افغانستان یکی از بزرگترین فرصتها برای دولت افغانستان برای رشد اقتصاد و ایجاد اشتغال بود.
سیگار میگوید امریکا از سال ۱۳۸۲ بیش از ۹۶۲ میلیون دالر برای «جلب سرمایه گذاری در بخش معادن افغانستان» مصرف کرده بود.
امریکا امیدوار بود که حکومتهای پیشین با استخراج معادن بتوانند از وابستگی دولت افغانستان به کمکهای خارجی بکاهند.
اما، سیگار میگوید که کرزی و غنی به علت «فساد و استخراج غیرقانونی معادن» و همچنان «نبود زیرساختهای استخراج» در افغانستان نتوانستند به این هدف دست یابند.
در گزارش سیگار آمده است: “حکومت امریکا پس از ۱۷ سال تلاش و سرمایهگذاری به ارزش میلیونها دالر، نتوانست چالشهای فراوان در برابر توسعه معادن [افغانستان] را حل کند و دستاوردهای آن در این بخش ناچیز و بیدوام بود”
