تلویزیون Bayerischer Rundfunk یا “بیآر” که مقر آن در مونخ آلمان است، تحقیق تازهای از دستگاههای بیومتریک نیروهای ناتو در افغانستان منتشر کرده و درصد خطرات احتمالی این دستگاهها بر زندگی صدهاهزار افغان که قبلا با نیروهای ناتو با دولت افغانستان کار کردهبودند را بررسی کرده است.
این گزارش نسبتا طولانی روز سهشنبه (27 دسمبر) منتشر شده است.
وزارت دفاع امریکا گفته است که 1200 دستگاه بیومتریک به ارتش پیشین افغانستان تحویل داده شده است
در تحقیق گفته شده است که جان کسانیکه مشخصات آنها قبلا از سوی نیروهای ناتو و دولت پیشین افغانستان در هزاران دستگاه بیومتریک ثبت شده، به شدت در خطر است و نیروهای ناتو هیچ تلاشی برای حفظ و یا انتقال مصوون دادهها انجام ندادهاند.
سرنوشت صدها هزار نفر در افغانستان ممکن در گروی دستگاههای بیومتریکی باشد که در حال حاضر یا در افغانستان جانده و یا حتی در فروشگاه انترنیتی “ابای” Ebay)) در معرض فروش گذاشته شدهاند.
برخی افرادیکه قبلا با نیروهای ناتو یا دولت افغانستان کار کرده میگویند که طالبان روز و شب در ولسوالیها و ولایات بدنیال نیروهای امنیتی و کارمندان دولت پیشین هستنند.
شیرانتظار به “بیآر” گفته است که در معرض تهدید، شکنجه و بازداشت قراردارند. آقای انتظار همکار نیروهای آلمانی در بخش سوادآموزی پولیس افغانستان بودهاست.
او از زمان حاکمیت طالبان در اگست 2021 بارها محل زندگی خود را تغییر داده و از ترس اینکه در معرض شناسایی دستگاه بیومتریک قرار نگیرد به یک ولایت که کسی او را نمیشناخت نقل مکان کردهاست. این همکار نیروهای خارجی هنوز مطمین نیست که آیا طالبان به این دستگاهها دسترسی دارند یانه.
دستگاه های بیومتریک برای فروش در “ابای” Ebay
هنگامی که “بیآر” برای نخستینبار با “ماتیاس مارکس”، کارشناس فناوری اطلاعات در مارچ 2022 ملاقات کرد، او نیز شنیده بود که طالبان ممکن است توانایی ردیابی افراد را با استفاده از اسکنرهای بیومتریک به جا مانده از نیروهای غربی داشته باشند.
ماتیاس مارکس، اسکنرهای بیومتریک بیشتری را از “ابای” خریداری کرده
آقای مارکس در هامبورگ زندگی می کند و یکی از اعضای تیم بررسی دادهای کمپیوتری آلمان است.
او به “بیآر” گفته که بیش از 100 شکاف امنیتی جدی را کشف و گزارش کرده است. مارکس علاقه خاصی به موضوع بیومتریک دارد و در جلسهای که با “بیآر” داشت دو اسکنر بیومتریک از ارتش ایالات متحده را با خود آورده بود.
او این دستگاهها را در اینترنت پیدا کرده و آنها را در پلت فرم حراج “ابای” از مغازههایی در ایالات متحده خریداری کرده است. جاییکه انواع اقلام دور ریختنی مانند فلزیابهای زیرآب یا دماسنجهای دقیق را میفروشند.
ماتیاس مارکس از طریق تحلیل تکنیکی میخواست به این سوال پاسخ دهدکه مدتها در گزارشهای افغانستان کانون گمانهزنیها بود. آیا طالبان میتوانند از دستگاههای بیومتریک به جا مانده از نیروهای بینالمللی برای شناسایی افراد خاص استفاده کنند؟
“بیآر” میگوید چند هفته بعد، در برلین با گروهی از کارشناسان فناوری اطلاعات آلمان ملاقات کرده است تا دستگاه ها را بررسی کنند.
به ابتکار ایالات متحده، نیروهای بین المللی تحت رهبری ناتو دادههای بیومتریک از کل جمعیت افغانستان را جمع آوری کرده است.
براساس یک کتاب راهنمایی بیومتریک ارتش ایالات متحده، ایده پشت آن این بود که هرچه سریعتر دادههای بیومتریک کل جمعیت جمع آوری شود تا وضعیت در میادین جنگ افغانستان کنترول شود، برای دستیابی به این هدف، سربازان آمریکایی در افغانستان هزاران دستگاه بیومتریک را مستقر کرده و میلیونها نفر را اسکن کردند. سربازان آلمانی نیز در جمع آوری این دادهها مشارکت داشتند.
اسکن بیومتریک در سالهای اخیر به یک واقعیت همه جانبه در زندگی مردم افغانستان تبدیل شده بود. زمانیکه رای دهندگان رای خود را به صندوق میانداختند، یا زمانیکه قصد کار در پایگاههای نظامی را داشتند و یا هم میخواستند در همکاری با نیروهای ناتو با پولیس کمک کنند.
ماتیاس مارکس، موفق شده در مجموع پنج دستگاه را تجزیه و تحلیل کند و هزاران عکس و اسناد را از این دستگاهها به لبتاب خود انتقال دهد
براساس تحقیق تازه، در همه این موارد، هویت این افراد بررسی و اطلاعات آنها در دستگاه های بیومتریک ذخیره می شد.
یک مقام ارشد در وزارت داخله سابق افغانستان تأیید کرده است که بخش زیادی از این دادهها به “ابیآیاس” ( ABIS ) در ایالات متحده منتقل شده، از جمله دادههاییکه توسط کارکنان سازمانهای دولتی افغانستان جمعآوری شده بود.
دستیابی به هزاران عکس، اسکن و اثر انگشت
ماتیاس مارکس، اسکنرهای بیومتریک بیشتری را از “ابای” خریداری کرده و موفق شده در مجموع پنج دستگاه را تجزیه و تحلیل کند.
او در یکی از این دستگاهها به کشف شگفت انگیزی دست یافته است، هزاران پرونده مخفی ارتش ایالات متحده.
او تمام محتویات دستگاه را روی لپتاپ خود کپی کرده و عکسهایی از افرادیکه به دوربین خیره شده بودند را به “بیآر” نشان داده است. اکثر این مردها بدون لبخند موهای تیره داشتند، بسیاری از آنها ریش داشتند و برخی نیز لباسهایی نارنجی از نوع لباسهای گوانتانامو به تن داشتند.
دستگاه ها جان مردم را به خطر می اندازد
اطلاعات موجود در اسکنر بیومتریک نیروهای ناتو و دولت پیشین افغانستان، میتواند در حال حاضر خطر جدی برای این افراد باشد.
تحقیق “بیآر” نشان میدهد که طالبان ممکن به این دستگاهها دسترسی داشته باشند و نیروهای بینالمللی باید تصمیم قاطع در حفظ و نجات جان افراد در معرض خطر اتخاد کنند.
بلکیس ویل، محقق بحران و درگیری در دیدهبان حقوق بشر میگوید که دولت ایالات متحده در این مورد باید پاسخگو باشد.
او در باره خطرات که ممکن این دستگاه برای نظامیان و کارمندان دولت پیشین ایجاد کند، هشدار داده است.
بلکیسویل گفت: “اکنون متوجه میشویم که این سیستمها به خودی خود اساساً ناامن بودند. آنها برای این هدف مناسب نبودند.”
به گفته او، با توجه به وضعیت امنیتی در افغانستان، استقرار و استفاده از چنین وسایلی “بدون هیچ ملاحظهای امنیتی” صورت گرفته است.
ویل میگوید که دولت ایالات متحده اقدامات فوری در زمینه خروج افراد در معرض خطر از افغانستان و انتقال آنها به امریکا روی دست گیرد.
تحقیق “بیآر” نشان میدهد که مشخصات ثبت شده در دستگاههای بیومتریک هیچگاه ازبین نخواهد رفت و به این معناست که افراد ثبت شده در این دستگاهها مصونیت جانی در افغانستان ندارند.
معامله مخفی در مورد مدیریت داده ها
وزارت دفاع آلمان در باره پرسشهای “بیآر” گفته است که آنها هیچ اطلاعاتی در این باره ندارد.
این وزارت می گوید دستگاههای مورد استفاده توسط سربازان آلمانی در پایان ماموریت به فرماندهی ماموریت ناتو بازگردانده شده است.
وزارت دفاع امریکا گفته است که 1200 دستگاه بیومتریک به ارتش افغانستان تحویل داده شده است.
هنوز معلوم نیست که چی تعداد دستگاه بیومتریک در جریان سالهای گذشته در افغانستان وجود داشته و از آن استفاده شده و چی تعداد آنها در این کشور باقی ماندهاست.
