بدنبال بحران بیکاری و گسترش موج فرار از کشور قیمت خانه در کابل به پایین ترین نرخ در 22 سال اخیر رسیده است.
پس از حاکمیت طالبان در 15 اگست 2021 ارزش املاک در کابل و سایر ولایات به شدت سقوط کرد و پس از گذشت بیش از یک سال روند قیمت ها در بازار املاک در حال طی کردن سیر نزولی است.
در حال حاضر قیمت یک خانه در مرکز شهر کابل به نصف و حتی بیشتر از نصف قیمت دو سال پیش است. کار ساخت و ساز هم متوقف شده است.
در حال حاضر برخی صاحبان خانه در کابل بدنبال اجازه نشین های بدون کرایه هستند که از ملکیت شان حفاظت کنند
حسن بنیادی، مدیر یکی از رهنمای معاملات (آژانس مسکن) در ناحیه سوم شهر کابل می گوید که قیمت خانه هم در مناطق مرفه، هم در مناطق فقیر نشین و حومه شهر کاهش چمشگیری یافته است.
در سال های گذشته در ناحیه سوم شهر کابل که از مناطق مرفه و برای بسیاری از فرهنگی ها مرکز تجمع شمرده می شد، کرایه و قیمت املاک بالا بود. در حال حاضر در این منطقه ده ها خانه و دفتر برای کرایه و فروش گذاشته شده است.
آقای بنیادی به خبرگزاری بخدی گفت: “پیش از روی کار آمدن طالبان به سختی می شد که در ناحیه سه که شامل مناطق پلسرخ، کارته سه و کارته چهار می شود یک واحد برای اجاره یا گرو پیدا کرد، اما در یک سال گذشته بیشتری خانه های این مناطق خالی از سکنه شده است.”
آقای بنیادی می گوید در حال حاضر شانس فروش و یا به کرایه رفتن این خانه و دفاتر بسیار اندک است.
بنیادی لیست طویلی از املاک را به خبرنگار خبرگزاری بخدی نشان داد که همه آنها در یک سال گذشته به کرایه و یا فروش گذاشته شده است.
او می گوید در حال حاضر شانس فروش و یا به کرایه رفتن این خانه ها و دفاتر بسیار اندک است.
خبرنگار خبرگزاری بخدی می گوید در لیست که در در اختیار آقای بنیادی قرار دارد بسیار به ندرت می شود املاکی را پیدا کرد که روی آن خط کشیده شده باشد به این معنی که ملک مورد نظر به کرایه رفته و یا فروخته شده است.
صاحبان املاک در کابل برای پیدا کردن مشتری (متقاضی) حتی اعلانات شان را در دیوارها و اماکن عمومی نصب می کنند اما به نظر می رسد که از متقاضی خبری نیست.
خبرنگار خبرگزاری بخدی به صاحبان ده خانه که املاک شان به فروش و یا کرایه گذاشته شده تماس گرفت، از این جمع فقط دو تن آنها گفتند که ملک شان به کرایه رفته است.
کارشناسان می گویند که نبود ثبات، امنیت و بی اعتباری مردم نسبت به حاکمان فعلی و نبود یک دورنمایی سیاسی عوامل اصلی در بی ثباتی بازار املاک در افغانستان است
به گفته بنیادی قیمت خانه در ناحیه سوم شهر کابل نسبت به دو سال پیش ۵۰ درصد کاهش یافته است.
حفیظ الله خیرخواه، که سال ها در کار خرید و فروش خانه در ناحیه ششم شهر کابل فعال است می گوید که در چند سال گذشته قیمت خانه سیر نزولی را طی کرده و پس از سال ۲۰۱۴ قیمت خانه روز به روز کاهش یافته است.
آقای خیرخواه می گوید اگر قیمت امروز املاک را در طول ۲۰ سال گذشته مقایسه کنیم، پایین ترین رقم را نشان می دهد.
او به خبرگزاری بخدی گفت: “در اوایل حکومت کرزی قیمت خانه در شهر کابل به گونه چشم گیری افزایش یافت و این روند تا زمان پایان حکومت او ادامه داشت از آن زمان به بعد قیمت ها کاهش یافت اما در حال حاضر قیمت ها بی نهایت کم شده است.”
خیرخواه از 25 سال بدینسو در بازار خرید و فروش املاک مصروف است.
او گفت: “پس از تشکیل حکومت وحدت ملی در سال ۲۰۱۴ قیمت خانه در شهر کابل ثابت ماند و پس از روی کار آمدن طالبان قیمت ها به گونه بی سابقه کاهش یافته است.”
افغان هاوس از شرکت های ممتاز در عرضه خدمات املاک است که در شبکه های اجتماعی نام و نشانی برای خود کسب کرده است
برخی شرکت های املاک در کابل کار و کاسبی شان را به فضایی مجازی کشانده اند. هدف اصلی برای این شرکت ها پیدا کردن مشتری و ارایه خدمات از طریق انترنت است.
افغان هاوس از شرکت های ممتاز در عرضه خدمات املاک است که در شبکه های اجتماعی نام و نشانی برای خود کسب کرده است.
این شرکت همه روزه مشخصات ده ها ملک را در ویب سایت، فیسبوک و توییتر برای فروش، کرایه و گرو (رهن) بارگذاری می کند.
مسوولان این برنامه علاوه بر اعلان قیمت املاک ارزش آنها را با سال های گذشته مقایسه می کنند، کاهش مضاعف قیمت ها به گفته این شرکت برای افغان هایی است که در بیرون افغانستان هستند و قصد سرمایه گذاری در داخل کشور را دارند.
خبرگزاری بخدی ده ها کمنت و پیام را در حساب فیسبوک این شرکت بررسی کرده است که نزدیک به 90 درصد از مردم هنوز هم از قیمت ها راضی نیستند و می گویند که با توجه به شرایط سیاسی و اقتصادی افغانستان قیمت املاک بیشتر کاهش پیدا خواهد کرد.
دلیل کاهش قیمت ها
کارشناسان می گویند که نبود ثبات، امنیت و بی اعتباری مردم نسبت به حاکمان فعلی و نبود یک دورنمایی سیاسی عوامل اصلی در بی ثباتی بازار املاک در افغانستان است.
آنها می گویند کمبود نقدینگی درکشور توان معامله در بازار املاک را از خیلی ها گرفته است.
به گفته حیدری شرایط و وضعیت بازار باعث شده که او بیشتر کارمندان و کارگران شرکت خود را از دست بدهد.
آصف حیدری، مالک شرکت ساختمانی “الدار”در گفتگو با خبرگزاری بخدی تایید کرد که رمقی در کار ساخت و ساز خانه در کابل نمانده و این بازار عملا سقوط کرده است.
آقای حیدری گفت: “وقتیکه مردم امنیت نداشته باشند و جان خود را در خطر ببینند، ترجیح می دهند بجای ساخت خانه در کابل پول شان را در خارج شدن از کشور مصرف کنند این مردم فکر می کنند حداقل با این کار، خود و خانواده را به جایی امنی می رسانند.”
به گفته حیدری شرایط و وضعیت بازار باعث شده که او بیشتر کارمندان و کارگران شرکت خود را از دست بدهد.
حیدری می گوید، ساخت و ساز با اقتصاد کشور ارتباط مستقیم دارد، در اقتصاد ضعیف کسی سراغ ساخت و ساز را نمی گیرد.
