بعد از سقوط رژيم سیاه طالبان و روی كار آمدن دولت جديد، جامعه بين المللی كمك های زيادی در بخش های مختلف با دولت و ملت افغانستان انجام داده است.
يكی از آن بخش ها عرصه آموزش و پرورش است. با كمك جامعه جهانی در حال حاضر در تمام نقاط افغانستان مكاتب و در بسياری از ولايات دانشگاه ها به روی شهروندان افغانستان باز است. نزديك ٩ ميليون نَفَر در مكاتب افغانستان مصروف فراگيری درس هستند. نزديك ٢٠٠٠ مكتب از سال ١٣٨٣ تاكنون در سراسر كشور اعمار شده است.
براساس آمارهای دولت افغانستان نزديك به ٢٠ هزار دختر و پسر از طريق بورسيه های دولتی كه با هزينه دولت افغانستان و جامعه جهاني تمويل می شود در خارج از كشور در حال تحصيل هستند که شماری آنها فارغ التحصيل نیز شده اند.
در اين ميان بيشترين دانشجويان افغان به دانشگاه های كشورهای هندوستان، پاكستان، قزاقستان، تركيه و ايران مصروف تحصیل هستند و تعدادی هم به دانشگاه های كشورهای دیگر آسيايی، اروپايی، امريكایی و اقيانوسيه وارد شده اند.
در اين ميان جمهوری قزاقستان از سال ٢٠١٠ تاكنون متعهد شده که با هزینه ۵۰ میلیون دالر زمینه تحصیل را در دانشگاه های این کشور برای یک هزار دانشجو فراهم می کند.
امسال قرار است آخرين گروه این دانشجویان وارد دانشگاه های قزاقستان شوند و رسما این برنامه ختم اعلام شود. در میان این یک هزار دانشجو بسم الله تابان، دانشجوی مقطع ماستری رشته حقوق دانشگاه ملی قزاقستان- الفارابی بيشتر خبرساز و فعال بوده است.
آقای تابان دارای دو سند ليسانس از بخش نظامی و حقوق است، او در سال ٢٠١٣ بعد از سپری کردن آزمون اختصاصی كانكور موفق به دريافت بورسيه جمهوری قزاقستان در مقطع ماستری شد.
از همان روزهای نخست در قزاقستان به فعاليت های دانشجوی شروع کرد تا اينكه توانست در سال پایانی تحصیلی اش به عنوان فعال ترين دانشجوی خارجی دانشگاه خود معرفی شود.
آقای تابان در سال اول آمادگی زبان در يك كنفرانس دانشجویی ‘زمين خانه مشترك همه’ عنوان سه دانشجوی برتر را كسب کرد. بعد از آن پيهم در پی معرفی بهتر افغانستان به اطرافيان خارجی خود بود.
او برای اولين بار مركز مطالعاتی و فرهنگی افغانستان را با هزينه شخصي اش در دانشگاه الفارابی فعال و افتتاح كرد. اين مركز در همان زمان مورد توجه فوق العاده رسانه های قزاقی و افغان قرار گرفت.
براساس اطلاعات كه در اين مورد منتشر شده به گفته مسولان دانشگاه اين مركز در كنار مراكز فرهنگی كشورهای ايالات متحده امريكا، جاپان، كوريای جنوبی، روسيه، تركيه، قيرغيزستان و چند كشور ديگر كه از جانب دولتهای آنها فعال شده قرار گرفته است.
تفاوت این مرکز با دیگر مراکز که فعال شده این است که نمایندگی سیاسی و قونسلی افغانستان هیچ نقشی در ایجاد آن نداشته است.
در حال حاضر در مركز مطالعاتی و فرهنگی افغاستان در قزاقستان حدود ٤٠ جلد كتاب تاريخي، فرهنگي و اجتماعی، نزديك به صد قطعه عكس از مناظر طبيعی و تاريخی افغانستان، برخی دستخط خوشنويسان افغانستان و تعدادی از نشريات افغانستان در كنار پرچم افغانستان موجود است.
اين دانشجوی افغان در يك اقدام بي سابقه با همكاری و حمايت جمعی از تاجران افغان برای اولين بار بزرگترين كنسرت دمبوره افغان- قزاق را در شهر الماتی قزاقستان با حضور ١٢ هنرمند افغان و قزاق و ٢٠٠٠ تماشاچی راه اندازی کرد. اين كنسرت مورد توجه زياد شهروندان قزاقستان و رسانه های اين كشور قرار گرفت.
بسم الله تابان می گويد تمامي اين كارها را بخاطر معرفی چهره مثبت كشور و مردمش انجام داده و مي خواهد در حد توان چهره مثبت افغانستان را به جهانيان معرفی کند.
اولين كنفرانس ‘افغانستان – قزاقستان؛ ديروز امروز و فردا’ نيز از ابتكارات اين دانشجو بود كه با حضور ١٠ كارشناس قزاقي و استادان دانشگاه و ٢٠٠ دانشجو برگزار شد. در اين كنفرانس روی روابط ديروز دو كشور و حضور شهروندان قزاقستان در چوكات نيروهای اتحاد جماهير شوروی در افغانستان و كمك های انسان دوستانه جمهوری قزاقستان به ملت و دولت افغانستان در شرايط كنونی و چگونگی همكاری های دو كشور در آينده مورد بررسی قرار گرفت.
برای اولين بار ميان دانشگاه های افغانستان و قزاقستان با ابتكار آقای تابان تماس ويديویی در دو مورد با حضور روئسا و دانشجويان چندين دانشگاه منطقه روی موضوعات مختلف برقرار شد، قرار است این روند در آینده هم ادامه داشته باشد.
‘دومين كنفرانس افغانستان و قزاقستان؛ گفتگوی نسل نو’ نيز با حضور نمايندگان مجلس و كارشناسان امور در قزاقستان با ابتكار این دانشجو برگزار شد. تابان در مصاحبه های با رسانه ها گفته بود که افغانستان و قزاقستان نظر به نیاز و ضرورت که با هم دیگر دارند می توانند دوستان استراتژيك خصوصا در بخش تجارت و اقتصاد باشند.
برگزاری كنفرانس ها و برنامه های فرهنگی كه تاكنون برگزار شده در صورت که ادامه یابد می تواند روابط دو کشور را از این بیشتر باهم نزدیک کند.
به گفته دانشجويان، بسم الله تابان خود يك مهره مؤثر در ایجاد روابط ميان مردمان دو كشور بود، و در آینده نیز بايد نظریات و برنامه های او مد نظر مسولان دو کشور به ویژه در بخش فرهنگ قرار گیرد.
اين در حاليست كه متاسفانه تاكنون كوچك ترين برنامه فرهنگی و اجتماعی از جانب نهادهای سياسی و قونسلی افغانستان مقيم قزاقستان در این کشور دایر نشده است.
