کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان با انتشار دو گزارش تازه از وضعیت بیجاشدگان داخلی و مهاجران بازگشتی به داخل افغانستان اظهار نگرانی کرده و گفته که وضعیت معیشتی و حقوق بشری آنها خوب نیست.

سیما سمر که هنگام نشر این گزارش ها در کابل با خبرنگاران صحبت می کرد گفت: “یکی از معضلات امروزی متأسفانه مشکلات بیجاشدگان از مناطق مختلف کشور است. بنا بر این ما توقع داریم دولت به این مورد توجه جدی نماید. ما میدانیم که در سالهای اخیر پدیدۀ بیجاشدگی افزایش چشمگیری داشته و نسبت به سال ۲۰۰۹ حد اقل ۵ برابر افزایش داشته است.”
در یکی از این گزارش ها آمده است که وضعیت بیجاشدگان داخلی و مهاجران که از بیرون کشور به افغانستان باز گشته، شرایط زندگی برای آنها بد و بدتر میشود.
خانم سمر، دوام جنگ و ناامنی، آفات طبیعی، عدم دسترسی به خدمات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی از عوامل عمده افزایش بیجاشدگان داخلی خواند.
به گفته او، تا ماه اسد سال جاری بیش از یک میلیون و ۲۵۰ هزار نفر که شامل ۴۴ درصد جعیت کشور را در بر می گیرد از یک منطقه به منطقه دیگر بیجا شده اند.
سمر می گوید، این افراد عمدتا به مناطق که فرصت های امنیتی و کار و درآمد در آنجا بهتر بوده به ویژه شهر کابل رفته اند.
او همزمان تاکید کرد که توجه جدی به مناطق استقرار این افراد صورت نگرفته و آنها به محلات که به آنها کمپ گفته می شود، مستقر شده اند.
در گزارش کمیسیون مستقل حقوق بشر آمده است که این افراد معمولا به آب آشامیدنی پاک، اموزش و خدمات صحی دسترسی ندارند.
در همین حال، گفته شده که بیشتر این افراد بیکار هستند و نیاز به حمایت جدی دولت دارند. کمیسیون مستقل حقوق بشر پیشنهادهای مشخص را به دولت برای رسیدگی به مشکلات آنها به حکومت ارایه کرده است.
سیما سمر می گوید که بیجاشدگان داخلی از جمله افراد آسیبپذیر جامعه هستند که برای حمایت آنها یک سند حقوقی حمایت کننده طرح و به اجرا گذاشته شود.
مهاجران بازگشتی

سیما سمر در باره مهاجران بازگشتی می گوید که این افراد بیشتر قربانی روابط سیاسی افغانستان و کشورهای مهاجر پذیر می شوند.
او تایید کرد که بیشتر این مهاجران از این روابط متاثر می شوند و به شکل اجبار و بدون رضایت به افغانستان بازگردانده می شوند.
کمیسیون مستقل حقوق بشر می گوید که این افراد بیشتر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتانده شده اند.
سمر گفت: “نظارت مرزی کمیسیون نشان داده است که در میان اخراج شدگان، کودکان و زنان بیسرپرست نیز شامل اند، کسانی که اخراج شده و در مسیر راه مورد خشونت و آزار و اذیت قرار گرفته و حقوق بشریشان پایمال میگردد.”
او افزود که دولت افغانستان و جامعه جهانی باید از این افراد حمایت کنند و کرامت انسانی آنها باید حفظ شود.
در گزارش کمیسیون مستقل حقوق بشر آمده است که دولت و جامعه جهانی باید زمینه بازگشت داوطلبانه مهاجران را فراهم کند، به موارد شکنجه مهاجران به عنوان یک جرم و محاکمه عوامل و کسانی که این شکنجه را انجام میدهند، رسیدگی شود و زمینه زندگی آبرومندانه آنها فراهم شود.