یک گزارش تازه نشان می دهد که از ھر سه تن واجد شرایط کار در ولایت پروان، یک تن آنها بیکار است.
گروھی از دانشجویان کارگاه آموزشی “پیک” در دانشگاه ولایت پروان در نتیجه پژوھش و گفتگو با مسوولان محلی و کارشناسان دریافته اند که بیشتر از ٨٠ درصد قشر بیکار این ولایت را، جوانان تشکیل می دھد.
آمار ھای روزافزون از میزان فقر و بیکاری در افغانستان، در حالی ارائه می شود که این پدیده روز تا روز، شمار زیادی از شھروندان کشور را به ستوه آورده است.
شھر چاریکار مرکز ولایت پروان در نزدیکی کابل با داشتن شمار زیادی از افراد بیکار، به یکی از شهرهای کشور تبدیل می شود که تعداد بیکاران آن چند برابر کسانی هستند که کار دارند.
میرآقا، یکتن از باشندگان این شھر که ھمه روزه پیش از طلوع آفتاب برای پیدا کار به میدان مرکز شھر می رود، می گوید که از هفت روز هفته اگر بخت یاری کند تنها دو یا سه روز آن را کار می کند.
این مرد ٣۵ ساله باشنده ناحیه چھارم شھر چاریکار است، به گفته خودش یگانه نان آور خانواده شش نفری است، او می گوید، دولت به جای اشتغال زایی و ایجاد زمینه های کاریابی، حق کار را از آنھا گرفته است.
شمار زیادی از جوانان تحصیلکرده و کسانیکه سواد نوشتن و خواندن دارند، از نبود کار به ستوه آمده و می گویند برای پیدا کردن کار ناچار هستند مهاجرت کنند. ولی بیشتر آنها مطمین نیستند که آیا به مقصد شان خواهند رسید یا نه.
ذکریا ٢۴ ساله باشنده شھر چاریکار می گوید که سه سال پیش از مکتب فارغ شده و به دلیل مشکل اقتصادی نتوانسته به تحصیلات عالی ادامه دهد.
ذکریا گفت: ”شکر خداست که تا امروز به ھیچ کار خلاف و غیرقانونی دست نزده ام؛ اما ھمین حالا که چاشت روز است ھنوز پول یک دانه نان را به دست نیاورده ام، بلاخره مجبور خواھم شد تا اینکه حرام بخورم و یا دزدی کنم و یا ھم وطن را ترک کنم.‟
داد و بیداد شمار زیادی از جوانان بیکار در این ولایت، روز تا روز در حال اوج گرفتن است و مسوولان محلی ھم، از بی برنامه گی حکومت و افزایش ناامنی و بی ثباتی در کشور سخن می زنند.
برخی از آگاھان امور در ولایت پروان، گسترش فقر و بیکاری روزافزون در این ولایت را نگران کننده خوانده و تخمین می زنند که بیشتر از٣٠ درصد ساکنان واجد شرایط کار در پروان، بیکار ھستند.
مسوولان ریاست کار و امور اجتماعی پروان، نبود برنامه ھای درست اقتصادی برای اشتغال زایی را دلیل اصلی افزایش بیکاری در این ولایت می دانند و ھمچنان مولفه ھای چون جنگ، نا امنی، بیسوادی، نبود کارخانه ھا و عدم سرمایه گذاری بر روی زیر ساخت ھا و زراعت را نیز از دیگر عوامل افزایش فقر وبیکاری در این ولایت خواندند.
عبدالربی رحمان فر، رییس کار و امور اجتماعی ولایت پروان، جنگ ھای سه دھه گذشته را تلخ ترین دوره اقتصادی تاریخ کشور دانسته و گفت: “اگر زیر ساخت ھای اقتصادی و کارخانه ھا از بین نمی رفت؛ امروز ما شاھد نرخ بی سابقه ی بیکاری و فرار سرمایه و نیروی کار به خارج از کشور نمی بودیم.”
برخی آگاھان امور اجتماعی، هشدار دادند که اگر نرخ بیکاری در این ولایت بیشتر شود، ممکن عواقب بدتر از یک پدیده منفی اجتماعی و حتی فاجعه انسانی گریبان گیر ساکنان شهر شود.
خلیل احمد کانجو، ریس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه پروان می گوید: “افزایش بیکاری نه تنھا برای افغانستان فاجعه بار است، بلکه زمینه را برای سربازگیری در صفوف گروه ھای مسلح مخالف و غیرمسوول نیز فراهم می کند و دولتمردان افغانستان ھم غافل ازین وضعیتی اند که سراپا به کام دشمن می چرخد و حتا نیمی از نیروھای جنگی شان را از ھمین قشر بیکار جامعه اکمال می کنند.”
بربنیاد گزارش ھای رسمی سازمان ملل، بیشتر از ٢۵ درصد جمعیت واجد شرایط کار در افغانستان بیکار ھستند که ازین میان، ۴٢ در صد مردان و ۶٠ در صد آن را زنان تشکیل می دھند.
این سازمان ھمچنان ھشدار داده است که تا پنج سال آینده، بیش از چھار میلیون جوان واجد شرایط کار بر شمار جمعیت افغانستان به ویژه قشر بیکار، افزوده خواھد شد.
ھشداری که به گفته آقای کانجو، برای پیشگیری از پیامد ھای منفی آن، از ھمین حالا باید دست به کار شد.
او گفت، از سرمایه گذاری روی منابع زیر زمینی و سر زمینی گرفته تا تفریحگاه ھا، زیارتگاه ھا، اماکن باستانی و سیاحتی، باید در محراق توجه و طرح برنامه ھای عملی قرار بگیرد؛ تا زمینه مناسب اشتغال برای شمار زیادی از شھروندان فراهم شود.
باورھا بر این است که در اقتصاد افغانستان، ھیچ راه آسانی برای پیدا کردن کار وجود ندارد، چون ھیچ کس یا نھادی درین زمینه کار نمی کند.
این کشور از سال ھای دور به اینسو با بحران بیکاری رو به رو بوده و نه کسی بیکاری را اندازه گیری می کند و نه هم دولتمردان در فکر مردم بیکار هستند.
گسترش روزافزون فقر و گرسنگی، روز تا روز ثبات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور را تھدید می کند؛ اما ھمه گی در برابر آن بی تفاوت مانده و فکر می کنند ھمه چیز را باید به رضای خدا گذاشت .
بیشتر کارشناسان به این باورند که اقتصاد پروان کاملا یک اقتصاد زراعتی است و میکانیزه شدن زراعت و ایجاد سردخانه ھا برای نگھداری فرآورده ھای کشاورزی در این ولایت، بخشی از راه حل بیکاری است.
