کمیته مستقل مشترک نظارت و ارزیابی مبارزه با فساد اداری به تازگی گزارشی از غصب زمین در کشور را به نشر رسانده که بر بنیاد این گزارش، تا کنون حدود ۱.۲ میلیون جریب زمین غصب شده است و در مجموع ۱۵ هزار و ۸۳۱ تن در غصب این زمین ها دست دارند.
در این گزارش به گونه مشخص از افراد غاصب زمین نام برده نشده اما به گفته مسئولان این کمیته بیشترین رقم زمین ها از سوی زورمندان غصب شده و در قدم های بعدی، مقامات دولتی به شمول وزرا، والیان، قوماندانان امنیه و نیز افراد وابسته به رهبری دولت نیز در غصب زمین به شکل گسترده دست دارند.
یما ترابی، عضو کمیته مستقل مشترک نظارت و ارزیابی مبارزه با فساد اداری در نشست خبری که به مناسبت نشر گزارش تازه دایر شده بود، گفت که اراده قوی سیاسی برای جلوگیری از غصب زمین در کشور هیچگاه وجود نداشته است.
آقای ترابی گفت:” به دلیل این که تا کنون قانون مبارزه با غصب زمین و قانونی که به اداره اراضی افغانستان کمک کند وجود ندارد، از همین رو افراد به راحتی زمین ها را غصب می کنند.”
به گفته ترابی، هنوز قوانین افغانستان تعریفی از غصب زمین ندارد و نیز کسانی که با مقامات دولتی ارتباط دارند و یا می توانند اسناد را در محاکم جعل کنند، زمین های بیشتری را غصب کرده اند.
گفته شده که غصب زمین نسبت به گذشته بیشتر شده و دلیل آن نیز فساد گسترده در حکومت، تقاضای مردم و گسترش شهر نشینی به شمار می رود.
در این گزارش از میان ۵ ولایت که در آن بیشترین شهرک ها که طی مراحل قانونی نشده، آمده است که ولایت ننگرهار با ۱۲۳ شهرک و ساحات مسکونی غیر قانونی در صدر قرار دارد و بلخ با ۷۱، کابل با ۲۳ شهرک و ساحات مسکونی در رده های بعدی هستند.
به گفته ترابی، اقدامات دولت در راستای مبازره با غصب زمین تاثیرات ملموسی را به همراه نداشته است.
از سویی هم وزارت حج و اوقاف نیز گفته است که حدود ۳۲ هزار و ۸۳۸ جریب زمین وقفی که مربوط مساجد و قبرستان ها بوده از سوی زورمندان و یا ادارات دولتی غصب شده است.
اندازه غصب زمین در افغانستان دیگر مبالغه آمیز نیست و این معضل در چند دهه اخیر بر زندگی مردم کشور تاثیر گذاشته است.
این کمیته در پیامی گفته است که در مقابل غصب زمین در افغانستان باید مبارزه جدی صورت گیرد، در غیر آن تلاش های گذشته و حال نقش بر آب خواهد شد.
بر بنیاد آمار اداره اراضی در ده سال اخیر حدود یک میلیون و دوصد هزار جریب زمین از سوی زورمندان غصب شده است.
محاکم افغانستان؛ مراکز فساد
گزارش تازه، محاکم افغانستان را مرکز فساد معرفی کرده که طی مراحل اسناد و نیز هر مرحله از توزیع زمین در مراحل مختلف آن با فساد همراه است.
یما ترابی محاکم کشور را حلقه فاسد خواند و گفت که هر شهروند افغانستان که به زمین نیاز دارد مکلف است که وارد حلقه فساد شود.
همچنان گفته شده که غصب زمین به اشکال گوناگون صورت می گیرد که در ولایت بلخ نیز غصب زمین ها از طریق احزاب و یا دفاتر رهنمایی معاملات صورت می گیرد.
بر بنیاد این گزارش، روش های غصب زمین در شهرداری کابل نیز به اشکال گوناگونی صورت می گیرد که از جمله زورمندان بیشترین غاصبان زمین هستند.
گزارش ها حاکی از آن است که امضا و اسناد شعبات مختلف شهرداری کابل جعل می شود و نیز اخذ پول توسط مقامات به گونه گسترده ای صورت می گیرد
همچنان اسنادهای بیشمار وجود دارد که در پروژه های شهرداری کابل برخی افراد و اشخاص که مستحق دریافت زمین نبودند اما آنان، از طریق احکام مستقیم مقامات بلند رتبه دولتی زمین به دست آورده اند.
چالش های جلوگیری از غصب زمین
یما ترابی می گوید؛ ولایت هایی که قیمت زمین بلند است و یا پروسه شهری شدن آنجا گرم به پیش می رود، غصب زمین نیز بیشتر صورت گرفته است.
ترابی گفت:” یک معضله بزرگ، اکنون شهرداری کابل است، بخاطر این که از ده سال بدین سو ۶ میلیون نفوس در کابل زندگی می کند و حکومت افغانستان نیز در مقابل نیاز مردم جوابگو نبوده و از همین رو افراد تلاش کرده تا از هر طریقی به سرپناه دست پیدا کند.”
از سویی هم ترابی می گوید که طی مراحل اسناد در شهر داری کابل طولانی و با فساد همراه است.
به گفته او، بررسی قضایا یکی از چالش های دیگری است که جلو غصب زمین را گرفته نمی تواند و اداره حقوق افغانستان تنها ۵ درصد قضایا را بررسی کرده می تواند.
از سویی هم گفته شده که گنجایش برای ذخیره اسناد وجود ندارد و دفتر ملکیت های ثبت زمین که در ریاست ملکیت های شهرداری ها فعال است، گنجایش برای ذخیره و نگهداری این همه اسناد را ندارند.
در گزارش کمیته نظارت و ارزیابی مبارزه با فساد اداری گفته شده، ادارات که در ان اسنادها نگهداری می شود همواره در خطر آتش سوزی، آلوده بودن محیط به نم و پوسیدگی اوراق قرار دارند و هر فرد می تواند به اسناد دسترسی داشته باشد.
یما ترابی همچنان گفت که مشکل دیگر، عدم سرویِ زمین در کشور است که به گفته او، در ده سال گذشته افغانستان تنها یک درصد زمین ها را سروی کرده، در حالی که ۳۳ درصد زمین ها در دوران حکومت های گذشته سروی شده که در مجموع ۳۴ درصد زمین ها سروی شده است.
پیشنهاد کمیته
ترابی می گوید که کمیته مشترک نظارت و ارزابی مبارزه با فساد اداری در جلوگیری از فساد و غصب زمین ۱۸ پیشنهاد را به دولت ارایه کرده است که یکی از این ها ایجاد سیستم الکترونیکی به جای انتقال کاغذ است.
او گفت که ایجاد یک سیستم الکترونیکی برای ثبت زمین نیاز است تا جلو فساد گرفته شود .
همچنان خواست این کمیته از وزارت عدلیه این است که طی مراحل اسناد در عوض محاکم از طریق اداره مستقل اراضی صورت گیرد.
خبرگزاری بخدی
