پولیس ترکیه یک رشته اطلاعات را در مورد حادثه غرق شدن قایق حامل مهاجران افغان در آب های استانبول، منتشر کرده است.
پولیس ترکیه گفته که این قایق ۴۴ نفر سرنشین داشته که ۴۳ نفر آنها ملیت افغان را دارند و یک نفر دیگر کاپیتان قایق بوده که میلت او ترک است، کاپیتان نیز شامل مفقود شدگان است که هنوز سرنخی از زنده ماندن و یا مرگ او در دست نیست.
شام روز گذشته، جسد یک زن و یک کودک چهار ساله از میان شکستگی های قایق پیدا شد، احتمال می رود که در هنگام پرتاب شدن، گوشه ای از لباس این خانم در قایق گیر مانده و او همراه با کودکش در زیر قایق کشانده شده است.
اسم قایق “تورون” بوده که یک هفته قبل خریداری شده و سپس در اختیار قاچاقبران انسان قرار گرفته است.
ابوب ارتوپ، صاحب قبلی این قایق به پولیس ترکیه گفته که او یک هفته قبل قایق اش را به یک فرد عادی فروخته و او نمی دانسته که خریدار قاچاقچی انسان است.
این قایق، فاقد قطب نما، اله اندازه گیری آب، جنراتور، تلفن بی سیم، اله هشدار دهنده خطرهای احتمالی بوده است.
قایق از منطقه موسوم به باقیرکوی، که از مناطق جنوبی و مزدهم ترین قسمت شهر استانبول است حرکت کرده و مسیر پرتردد تنگه استانبول (باسفورس) را با چراغ خاموش گذرانده است.
در این تحقیق گفته شده است که قرار بود کاپیتان، سرنشینان این قایق کوچک را در سواحل شمالی استانبول و در آبهای دریای سیا به یک کشتی بزرگتر منتقل کند.
پولیس ترکیه اعلام کرده، از اینکه باتورن با چراغ خاموش حرکت کرده، در مسیر پرتردد با کشتی بزرگتر تصادف کرده و غرق شده است.
این حادثه در نیمه های شب و در تاریک مطلق رخ داده است.
بررسی های پولیس ترکیه نشان داده است که اکثر سرنشینان به ویژه بزرگسالان واسکت نجات برتن داشتند، و به احتمال زیاد پس از واژگون شدن قایق، در اثر سردی هوا زمانیکه ساعت ها آنها بر روی آب شناور بودند، جان شان را از دست داده اند.
به روز دوشنبه، ۱۲ عقرب، خبر غرق شدن این قایق منتشر شد و در آنزمان اعلام شد که از مجموع سرنشینان آن، شش تن زنده نجات یافتند.
ماموران گارد ساحلی ترکیه، با هشت کشتی و دو هلکوپتر عملیات نجات را آغاز کردند اما به به نظر می رسد که بدون این شش تن، تمامی سرنشینان جان خود را از دست داده باشند.
ماموران پولیس، دو نفر را در پیوند با قاچاق این مهاجران بازداشت کرده اند اما تا هنوز هویت آنها افشا نشده است.
واکنش دولت افغانستان
محمد اشرف غنی، رییس جمهوری کشور، ناوقت روز گذشته به وزارت خارجه هدایت داده تا در هماهنگی با دولت ترکیه در مورد حادثه غرق شدن این قایق تحقیق کند.
آقای غنی گفته است که او از شنیدن خبر مرگ افغان های مهاجر در آب های ترکیه شدیدا متاثر شده و دستور داده تا زمنیه انتقال اجساد قربانیان به افغانستان فراهم شود.
وزارت خارجه ترکیه نیز اعلام کرده است که سفارت و کنسولگری افغانستان در ترکیه در بخش تحقیق و یافتن بقیه سرنشینان قایق با دولت ترکیه کمک خواهد کرد.
تلویزیون ̎کانال ترکی̎ اما گزارش داده است که تا هنوز مقامات کنسولی و سفارت افغانستان در این مورد با هیچ نهاد دولتی ترکیه تماس نگرفته اند.
این شبکه گزارش داده است در حالیکه مسوولان سفارت افغانستان پس از وقوع حادثه باید در این مورد فعال می شدند، اما هنوز هم خبری از مشارکت آنها در این باره در دست نیست.
در همین حال، کارگر نوراوغلی، کاردار بهداشتی سفارت افغانستان در انکارا به بی بی سی گفته که این سفارت در تلاش است تا بستگان قربانیان را هم در ترکیه و هم در افغانستان پیدا کند.
گپ نجات یافتگان
خبرگزاری زمان از قول مقامات امنیتی ترکیه خبر داده است که اجساد بی وارث، ۱۵ روز بعد در ترکیه دفن می شود.
خانواده هشت نفری احمد شعیب، در این قایق بودند که در حادثه غرق شدن فقط آقای شعیب و نجیب برادرش نجات یافته و بقیه اعضای فامیل جان خود را از دست داد اند.
احمد شعیب ۲۲ ساله می گوید که پدرش، داکتر، مادرش معلم، برادرش روزنامه نگار بودند و خودش مهندس زراعت است.
این فامیل از افغانستان به ایران مهاجرت کرده و از آنجا وارد استانبول ترکیه شدند.
خانواده شعیب برای رسیدن به یکی از کشورهای اروپایی، به قاچاقبران انسان، مبلغ هفتاد هزار یورو پرداخت کرده و قرار بود که قاقچاقبران آنها را با کشتی لوکس مجهز با اتاق های خواب و دیگر امکانات به اروپا انتقال دهند.
شعیب می گوید: ̎زمانیکه قایق فرسوده و کوچک را دیدیم، اعتراض کردیم، اما این اعتراض جایی را نگرفت، سرنوشت ما بدست چند قاچاقبر بود و پول های مان را هم پرداخت کرده بودیم، مجبور شدیم وارد قایق شویم.̎
به گفته شعیب، قایق حوالی ساعت ۱۱ نیمه شب ساحل را ترک کرد و بعد از مدتی، آنها متوجه شدند که در داخل قایق آب رسوخ کرده است.
آهسته آهسته سطح آب در داخل بالا آمده تا اینکه در نزدیک یک کشتی بزرگ باربری، سرنشینان این قایق کوچک تقاضایی کمک کردند اما به این صدا ها هرگز جوابی داده نشد.
او گفته است که قایق رفته رفته، سنگین تر می شد و آبی که از زیر قایق بداخل نفوذ می کرد بیشتر، ناگهان این قایق کوجک از زیر ترک برداشت.
اعضای این خانواده یک هفته را در یکی از هوتل های استانبول سپری کرده بودند.
خانم گل جان احمدزی، دیگر نجات یافتگان این قایق است، او گفته که به خواست و تقاضایی برادرش که در لندن زندگی می کند، افغانستان را ترک کرده و از راه قاچاق می خواسته به اروپا برسد.
برادر خانم احمدزی، زمینه پیدا کردن قاچاقبر را فراهم کرده و قرار بود که او نخست به رومانیا و بعدا به بریتانیا برود.
مسیر سخت و دشوار
دولت ترکیه گفته است که قبل از سال ۲۰۱۰ مسیر قاچاق پناهجویان به طرف اروپا خط سیر دریای شمالی به سمت بلغارستان بود و بعدا پناهجویان مسیر زمینی میان یونان – ترکیه و بلغارستان – ترکیه را انتخاب کردند.
زمانیکه یونان و بلغارستان مرزهایش را با چندین ردیف سیم خاردار و دیوار های جالی آهنی مسدود کردند، مسیر حرکت پناهجویان به سمت دریایی جنوبی استانبول منتقل شد و از سال ۲۰۱۲ تا سال جاری تمامی مهاجران برای رسیدن به اروپا از آب های ساحلی استان های چناک قله، ازمیر، بالک اسیر و موعلای ترکیه می گذرند.
براساس اطلاعات پولیس ترکیه، تنها در سال جاری میلادی ۱۰۵۰۰ مهاجر از آب های جنوبی استانبول بازداشت و یا نجات داده شدند.
پولیس ترکیه در تحقیق تازه خود گفته است که ممکن با فشار نیروهای جستجوی اتحادیه اروپا از مرزهای جنوبی و دریای مدیترانه ̎فونتکس̎ مهاجران دوباره دل به آبهای دریای سیاه بزنند.
این گزارش به کمک و همکاری انجمن پناهجویان افغان و خبرگزاری زمان در ترکیه تهیه شده است.
