ظاهرا حکومت افغانستان، این روزها فشار خود بر حکومت پاکستان را افزایش داده و سخنگوی رئیس جمهور کرزی، صراحتا اعلام کرده است که حکومت پاکستان از مخالفان مسلح حکومت افغانستان حمایت می کند.
در داخل افغانستان نیز، برخی از جریانهای مدنی و سیاسی از این اقدام حکومت حمایت کرده و ولی آن را دیر هنگام، می دانند.
لغو سفر مقامات ارشد نظامی برای مانور مشترک یا آموزش به پاکستان، بخشی از این اقدامات است. همچنین تماس تلفنی رئیس جمهور با کامرون نخست وزیر انگلستان برای میانجیگری و یا فشار آوردن بر پاکستان از جمله این اقدامات دیپلماتیک است.
مجموع این تحولات، نشان دهنده تغییراتی جدید در روابط دو کشور است که ظاهرا حکومت در راستای منافع ملی و امنیت خود به خصوص در گفتگوهای صلح، روی دست گرفته است، اما اگر این تحولات را نه در مقطع کنونی بلکه در یک چشم انداز کلانتر، ببینیم به نظر می رسد که به این اقدامات، نباید چندان امیدوار بود و دل خوش کرد.
نخست اینکه حکومت افغانستان می داند که پاکستان تا چند ماه آینده درگیر انتخابات پارلمانی و شکل گیری حکومت ائتلافی جدید با مشارکت احزاب پیروز در انتخابات ماه “می” خواهد بود. بنابراین درشرایط کنونی حکومت افغانستان می تواند با بالا دستی در گفتگوهای صلح دو جانبه با پاکستان عمل کرده و با استفاده از خلای سیاسیِ حمایت پاکستان از طالبان به دلیل انتخاباتی که هم حکومت ملکی و هم ارتش را شدیدا در خود درگیر نموده است، می تواند شرایط را به نفع خود تغییر دهد.
از سوی دیگر، پاکستان با درک سیاست جدید حکومت افغانستان تلاش کرد تا با ملغی اعلام نمودن توافقات قبلی در گفتگوهای پشت پرده صلح، حکومت افغانستان را در حالت سردرگمی قرار دهد. قبلا نیز، مهلت 6 ماهه ای که در اجلاس سه جانبه پاکستان، افغانستان و انگلستان در لندن منظور شده بود به همین دلیل بوده است تا شرایط در پاکستان پس از اتخابات ثبات پیدا کند.
بنابراین تحولات کنونی در روابط دو کشور، نه نشان دهنده فشار و تغییر راهبردی کابل نسبت به اسلام آباد است و نه نشان دهنده اعلام موضع جدید و تغییرات شگرف در رابطه پاکستان و افغانستان بلکه پاکستانی ها تلاش دارند تا از شرایط موجود به سلامت عبور کرده تا حکومت ائتلافی آینده شکل و قوام یابد و حکومت افغانستان تلاش دارد تا از وضعیت خلای سیاسی در اسلام آباد برای پیشبرد گفتگوهای پنهانی خود با بخش هایی از طالبان استفاده کند.
هم چنین حمایت غیر مستقیم از طالبان پاکستانی را نیزدر شرایط کنونی، نمی توان از نظر دور داشت. مجموعه این اقدامات باعث تحولات کنونی در روابط دو کشور شده است، اما اپوزسیون سیاسی کشور که گویا پاکستان به عنوان یک ابزار تلاش دارد بوسیله آن بر حکومت افغانستان فشار آورد باید بتواند ضمن درک شرایط کنونی، مواضع اصولی خود را شفاف تر برای افکار عمومی بیان کند.
اینکه حکومت پاکستان بر نقش اپوزسیون برای گفتگوهای صلح تاکید دارد نشاندهنده این درک پاکستانی هاست که می داند متاسفانه حکومت افغانستان، اپوزسیون قانونی خود در داخل را دشمن و طالبان و حزب اسلامی را دوست و یا براداران ناراضی خود می داند و این وضعیت این امکان را به اسلام آباد می دهد که از این روابط سرد اپوزسیون و حکومت به نفع خود استفاده نماید.
اپوزسیون اما، نباید از مواضع اصولی خود مبنی بر شفافیت، فراگیر بودن، عادلانه بودن و نظارت ملل متحد بر این گفتگوها چشم بپوشد چرا که این خواست اسلام آباد، از حکومت افغانستان تاکتیکی و مقطعی است اما مطالبات اپوزسیون اصولی و استراتژیک است.
آگاهی و درک بالای نخبگان سیاسی و افکار عمومی، کمک خواهد کرد که مرز دوست و دشمن و اقدامات مدنی با اقدامات فرصت طلبانه دشمنان ملت مشخص شده و تحولات سیاسی کشور در مسیر واقعی خود قرار گیرد.
بازی جدید اسلام آباد و کابل انحراف از مسیر اصولی جریان سیاسی در افغانستانی است که بدون آمدگی های لازم، به گردنه حساس 2014 نزدیکی می شود. شرایطی که اگر به همین منوال ادامه یابد برنده ظاهری آن حکومت و بازندگان واقعی آن ملت و جامعه جهانی با دستاوردهای مشترک 12 ساله مان خواهد بود.
