گزارش شده است که در سال روان، آمار خشونت در برابر خبرنگاران افزایش یافته که این روند، باعث نگرانی نهاد های مدافع از خبرنگاران را بدنبال داشته است.
نهاد های مدافع از حقوق خبرنگاران می گویند که دولت به قضایایی خشونت علیه خبرنگاران رسیدگی نکرده است و این روند باعث شده که این خشونت روند روبه رشد داشته باشد.
ذکریا ناصری خبرنگار خبرگزاری بخدی پیرامون خشونت علیه خبرنگاران با مجیب خلوتگر رییس اجرایی اداره حمایت از رسانه های آزاد افغانستان (نی) گفتگو کرده و نخست از آقای خلوتگر در مورد رقم خشونت انجام شده علیه خبرنگاران پرسیده است.
باید بگویم که آماری دراختیار ما قراردارد، واقعأ برای خبرنگاران و فعالان جامعه مدنی نگران کننده است.
براساس نظر سنجی ها و ارزیابی که نهاد دیده بان رسانه های “نی” در دو ماه گذشته انجام داده است، بیش از دو صد و هشتاد و پنج درصد خشونت علیه خبرنگاران در کشور را نشان می دهد.
در ماه جنوری و فبروری سال 2012 میلادی ما تنها 12 مورد خشونت علیه خبرنگاران را در کشور ثبت داشتیم، اما حال با گذشت دوما از سال 2013 یعنی درماه جنوری و فبروری آمار خشونت علیه خبرنگاران از مرز 12 به 31 درصد افزایش یافته است.
این رقم برای جامعه مطبوعات نگران کننده است.
آقای خلوتگر، این خشونت ها بیشتر از سوی کدام نهاد و یا گروه رخ داده است؟
ببینید، از مجموع 31 مورد خشونت علیه خبرنگاران در سال جاری میلادی، 29 مورد آن از سوی نهاد های دولتی بر خبرنگاران اعمال شده است و یک مورد آن از سوی طالبان در ولایت غزنی رخداده است.
عامل انجام یک مورد دیگر این خشونت هنوز معلوم نیست که از سوی کدام نهاد صورت گرفته است، می توانم بگویم که آمار خشونت علیه خبرنگاران به طور سیتماتیک بلند رفته است.
شما به افزایش 20 مورد خشونت علیه خبرنگاران اشاره کردید، محل و منطقه ای که این خشونت ها اتفاق افتاده معلوم است؟ اگر در این مورد هم توضیحات بدهید که این خبرنگار چرا مورد خشونت قرار گرفتند؟
نخست به ولایات که خبرنگاران در آن مورد رفتار خشونت آمیز قرار گرفته اشاره می کنم، ولایات کابل، تخار قندوز،بدخشان، قندهار، پروان وننگرهار ولایاتی هستند که در دو ماه گذشته شاهد رفتار خشونت آمیز ازسوی نهاد های دولتی با خبرنگاران بوده است.
در مورد موضوع دوم باید بگویم، که بیشتر موارد خشونت با خبرنگاران زمانی صورت گرفته که خبرنگاران می خواستند به معلومات حقیقی دست یابند و موارد مانند پوشش دادن رویداد های حملات انتحاری و تظاهرات همواره با خبرنگاران رفتار نادرست از سوی مقام های دولتی صورت گرفته است.
شما، جامعه مدنی، حقوق بشر همواره از افزایش خشونت علیه خبرنگاران سخن گفتید و برای اعاده حقوق خبرنگاران نشست ها، کنفرانس ها وگفتگوهایی در راستای کاهش دادن آمار خشونت علیه خبرنگاران را انجام دادید، دلیل اینکه این نشست ها و یا بهتر بگویم اعتراض ها تاثیر گذار نبوده در چیست؟
به موضوع خوبی اشاره کردید، در این مورد نخست می گویم که نفوذ افراد و اشخاصی که مخالف آزادی بیان واطلاع رسانی دقیق به مردم است در دستگاه دولت زیاد هستند، آنان مفکوره های تاریکی را در قبال رسانه ها و خبرنگاران دارند و صاحب قدرت زیادی در دولت هستند.
نکته دوم اینکه، بین نهاد های دفاع ازحقوق خبرنگاران در ماه های اخیر هماهنگی خوبی به وجود آمده است و شما شاهد ایجاد یک فدراسیون خبرنگاری بودید و این فدراسیون گفتگوهایی را با نهاد های امنیتی و ملکی دولت در موارد مختلف مطرح و انجام دادند.
متاسفانه باید بگویم که این همانگی و فشارها بر دولت در کاهش خشونت علیه خبرنگاران تاثیر گذار نبوده است.
این راهم بگویم که همین قدر دادخواهی ها در راستای خبرنگاری که در کشور شده، اگر نمی شد، گراف خشونت علیه خبرنگاران از این هم بیشر می بود.
البته برخی از مشکلات صنفی خبرنگاران حل شده و این نکته را هم برای شما بگویم که چرا نهادهای دولتی و یا مقام های دولتی رفتار خشونت آمیز را با خبرنگارن انجام می دهند، این پرسشی است که ما هم از دولت داریم وآنرا باید مسؤولان دولتی پاسخ دهند.
حال، این پرسش را اگر مطرح کنیم که به نظر شما دلیل عمده افزایش خشونت علیه خبرنگارن درچیست؟ منظورم این است که چرا خشونت ها کاهش نیافته است؟
من فکر می کنم که حضور افراد با قدرت که در دستگاه دولت که مخالف آزادی بیان واطلاع رسانی دقیق به مردم هستند، دلیل افزایش افزایش خشونت علیه خبرنگاران است.
ما از پارلمان کشور به عنوان نهاد قانون گذار در افغانستان می خواهیم، موضوع افزایش خشونت علیه خبرنگاران را بعد از رخصتی زمستانی، در اولویت های کاری پارلمان قراردهد و از دولت بخواهد به اعمال خشونت آمیز در قبال خبرنگاران پایان دهد.
آقای خلوتگر، درجریان یکی دو سال گذشته، نهاد های مدافع ازحقوق خبرنگاران با همکاری خبرنگاران در کشور در تلاش کردند تا دو قانون که یکی آن قانون حق دسترسی خبرنگار به معلومات و دومی قانون اشتغال خبرنگاران است را تدوین کنند، کار روی این دو قانون به کجا رسیده است؟
بلی دو قانونی که شما به آن اشاره کردید به همکاری نهاد های خبرنگاری و خبرنگاران تدوین شده و به وزارت عدلیه کشور ارسال شده است.
قراراست وزارت عدلیه کشور تا سه هفته دیگر آن را به شورای وزیران ارسال کند و پس از طی مراحل آن از شورای وزیران به شورای ملی ارسال خواهد شد.
آقای مجیب خلوتگر رییس اجرایی اداره حمایت از رسانه های آزاد افغانستان (نی) از شما تشکر و سپاس.