جلسه نقد و بررسی رمان “از هرات تا تهران” با حضور نویسنده رمان، محسن نیکومنش فرد و شماری از منتقدان ادبیات در خانه فرهنگ افغانستان برگزار شد.
این جلسه توسط خانه ادبیات افغانستان و گروه خط اول، با همکاری خانه فرهنگ افغانستان و با اجرای نویسنده جوان، حسین بیوک برگزار شده است.
رمان از هرات تا تهران، اثر نویسنده ایرانی، محسن نیکومنش فرد است و به تازه گی توسط انتشارات تاک در کابل به چاپ رسیده است.
پیشتر نیز این رمان برای اولین بار در سوئد چاپ شده و در اختیار خوانندگان قرار گرفته است.
این رمان به زندگی، سرگذشت و وضعیت مهاجرانی می پردازد که بر اثر جنگ های داخلی در افغانستان به کشورهایی همچون ایران مهاجر شده اند.
محسن نیکومنش فرد در این جلسه گفت که برای اولین بار است که او (نویسنده) به افغانستان سفر می کند و از این نظر بسیار خوشحال است.
او گفت: “من حرف هایم را در کتاب زده ام و حرف زیادی برای گفتن نمی ماند. انگیزه ام از نوشتن این رمان، ظلم و ستم ها و تبعیض هایی است که بر افغان های مهاجر در ایران روا داشته شده است.”
نیکومنش فرد، خود نیز سال هاست که در سوئد زندگی می کند و می گوید که وضعیت زندگی مهاجران کشورهای دیگر در اروپا او را تشویق به نوشتن رمانی در باره افغان های مهاجر در ایران کرده است.
پیشتر نیز این نویسنده، رمانی را درباره وضعیت زندگی مهاجران در اروپا نوشته و منتشر کرده است.
این نویسنده می گوید که رسانه ها درباره وضعیت واقعی مهاجران در سراسر دنیا اطلاع رسانی درستی نمی کنند و در ایران نیز چنین چیزی وجود دارد.
نیکومنش فرد گفت که او خود مهاجر است و از ده سال به این سو درباره وضعیت مهاجران می اندیشد و این تاملات او را به نوشتن رمانی درباره وضعیت زندگی مهاجران افغان در ایران وادار کرده است.
به گفته این نویسنده، او و خانواده اش همواره دغدغه مهاجران افغان را داشته و دخترش نیز رساله ماستری خود را به بررسی وضعیت زندگی مهاجران افغان ساکن ایران اختصاص داده است.
نیکومنش فرد در سال 1336 در نطنز ولایت اصفهان به دنیا آمده و از 12 سالگی در تهران زندگی کرده است و در سال 1358 نیز در رشته مدیریت بازرگانی از دانشگاه فارغ التحصیل شده است.
نیکومنش فرد سپس به اروپا مهاجرت کرده و ماستری خویش را در ریاضیات از یکی از دانشگاه های سوئد دریافت کرده و اکنون نیز در یکی از لیسه های سوئدی به تدریس ریاضیات اشتغال دارد.
منتقدان چه می گویند؟
محمد حسین محمدی یکی از منتقدان حاضر در این جلسه می گوید که اشتراکات فرهنگی بین مهاجران افغان و جامعه ایران بسیار زیاد است.
به گفته این منتقد، مرزهای سیاسی باعث شده است که به جای این اشتراکات، تفاوت ها و اختلافات بین آنها برجسته شده و آنان نتوانند به درستی با هم ارتباط برقرار کنند.
محمدی می گوید که نگاه های متفاوتی به مهاجران افغان در ایران وجود دارد اما قشر فرهنگی و طبقه روشنفکر ایرانی نگاه متفاوت تری نسبت به مهاجران افغان در ایران دارند.
محمدی گفت که بازتاب وضعیت مهاجران افغان را در ادبیات امروز ایران و نویسندگان جدی این کشور می توان به خوبی پیگیری کرد.
هادی مروج، دیگر منتقد جلسه نیز به بررسی ساختار رمان از هرات تا تهران پرداخت و گفت که این رمان می تواند برای طبقه خاصی نوشته شده باشد.
مروج گفت: “نویسنده با دیدگاهی جامعه شناسانه به مسائل مهاجران افغان در ایران می پردازد و همین موضوع باعث شده است که ردپای نویسنده به وضوح در رمان شنیده شود و نه راوی.”
به گفته مروج رمان از هرات تا تهران شخصیت محور نبوده و قهرمان اصلی ندارد و بیشتر رمانی حادثه محور است و در برخی جاها پرداخت های اضافی باعث طولانی شدن و خسته کنندگی رمان شده است.
در پایان این جلسه، حاضران با نویسنده به گفت و گو پرداختند.
خبرگزاری بخدی
