بیش از دو هفته است که شایعه ثبت نام مهاجران افغانستانی در ایران در سفارت استرالیا، بر سر زبان ها افتاده است.
هجوم نا آگاهانه مهاجران درمانده و سرگردان پس از این شایعه، به کافی نت های تهران باعث میلیونر شدن برخی از مسوولان این نت کافی ها شده است.
مسئولان در ایران صاحبان این نت کافی ها را “سودجو” خوانده اند.
این در حالی است که از شهرهای دیگری نظیر اصفهان، قم، مشهد و بسیاری از شهرهای بزرگ ایران نیز چنین خبری مخابره شده است.
هنوز دقیقا معلوم نیست که این شایعه از کجا و چگونه آغاز شد و خیلی زود مثل یک بمب خبری در بین مهاجران منفجر شد؛ اما گفته های آقای گوترس کمیشنر عالی سازمان ملل، در دیداربا مقامات ایرانی در هفته پایانی ماه گذشته در این مورد بی تاثیر نیست.
آقای گوترس، در این دیدار گفت که بر اساس طرح جدیدی در سازمان ملل و به منظور کمک به ایران، این نهاد جهانی تصمیم دارد شماری از مهاجران افغانستانی را به کشورهایی چون استرالیا، فنلاند و سویدن انتقال دهد.
البته او در این دیدار تاکید کردکه این طرح نیاز به بررسی و زمان دارد.
اما شایعه ثبت نام مهاجران در سفارت استرالیا در تهران، خیلی زود فرا گیر شد. هرکسی که شنید از سر دلسوزی به دوست و فامیلش خبر داد که از قافله عقب نمانند.
در تهران این شایعه به حدی در بین مردم دامن زده شده که بسیاری می گفتند از مشهد، 5 طیاره حامل مهاجران، مستقیم به استرالیا پرواز کرده؛ یا می گفتند فلانی که دیروز در فلان جا ثبت نام کرده بود، امروز از سفارت استرالیا با او تماس گرفته و او را برای مصاحبه فراخوانده است.
خبرنگار خبرگزاری بخدی در تهران می گوید که در دو هفته گذشته به بسیاری از مکان های ثبت نام رفته و از نزدیک با کسانی که برای ثبت نام آمده بودند صحبت کرده است.
محمد جانان خبرنگار خبرگزاری بخدی در تهران می گوید، مهاجران افغانستانی روز ها را در صف های طولانی منتظر می مانند و هنوز هم نمی دانند که آیا این موضوع حقیقت دارد یا نه.
به نظر می رسد که هر مهاجر افغان برای تکمیل کردن اسناد مهاجرت “فورم” از پنج نا ده هزار تومان را هزینه کرده اند.
جانان می گوید، وقتی از آقای عصمت زاده که خود را از ولایت غزنی معرفی کرد، پرسیدم: “به کدام دلیل و عقل در این مکان، برای سفر به استرالیا ثبت نام می کنی؟” با عصبانیت گفت: “تو بگو که چه کار کنم؟ ما بی سرنوشتیم؛ حتی یک آدم در سفارت افغانستان نیست که پاسخگو باشد. من ثبت نام کردم؛ اگر شد که خوب اگر نشد که نشد!”

عدم اطلاعات دقیق و بی خبری مهاجران از یک طرف و درماندگی و بیچارگی آنها از طرف دیگر، این مهاجران را بیشتر در معرض سوء استفاده کلاهبرداران سود جو قرار داده است.
تا هنوز از سوی مراجع اصلی مانند سازمان ملل، سفارت استرالیا و سفارت افغانستان در تهران اطلاع رسانی به موقع صورت نگرفته است.
تنها خبری که در هفته گذشته مبنی بر کذب بودن این ماجرا منتشر شد، اطلاعیه ای بود که از سوی دفتر سازمان ملل در مشهد به دو زبان فارسی و انگلیسی پخش شد.
در این اطلاعیه آمده است: “کمیشنری عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در ایران هیچ برنامه ای برای ثبت نام از پناهندگان برای اسکان مجدد ندارد، تمام خدمات کمیشنری عالی سازمان ملل در امور پناهندگان رایگان است.”
واکنش سفارت افغانستان در تهران؟
سفارت افغانستان در تهران نیز هیچ گونه اقدامی در زمینه اطلاع رسانی و آگاهی دهی به مهاجران افغان انجام نداده است.
این سفارت به عنوان نماینده رسمی دولت افغانستان در ایران، در این ماجرا هیچ واکنشی از خود نشان نداده است.
محمد جانان می گوید که چندین بار در این مورد با سفارت تماس گرفته است؛ اما متاسفانه کسی جوابی نداده و تماس ها هر بار به اپراتور گویا وصل می شده است.
برخی از مهاجران می گویند که سفارت افغانستان در تهران به عنوان مرجع اصلی آگاهی دهی به مهاجران می توانست با اطلاع رسانی شفاف و لحظه به لحظه از این ماجرا به وظیفه اش عمل کند؛ اما متاسفانه این کار را نکرده است.
سایت سفارت افغانستان در تهران نیز هیچ مطلبی در این باره نشر نکرده و حتی تاریخ آخرین مطلب سایت این سفارت بر می گردد به تاریخ 2 ماه اسد؛ به 70 روز پیش.
این درحالی است که طبق آمار سایت، روز گشذته تاکنون 277 بازدید کننده و یک روز پیش تر 977 بازدید کننده داشته است.
اطلاع رسانی دقیق از سوی سفارت افغانستان در این ماجرا می توانست به مهاجرین سرگردان افغان کمک زیادی کند، حداقل از سرازیر شدن میلیون ها تومان، از جیب این جماعت درمانده، به جیب افراد سودجوی ایرانی و افغانستانی جلو گیری می شد.