ترویج وطن دوستی در نظام آموزشی کشور، گفتگو با آصف ننگ معین مسلکی وزارت معارف

قرار است وزارت معارف کتاب درسی تازه ای را در نظام آموزشی کشور تدریس کند، که محتوای آن ارزش های وطن دوستی و اسلامی ذکر شده است.
وزارت معارف اعلام کرده است که محتوای این کتاب در بر گیرنده دوستی وطن، معلومات در باره قربانیان جنگ افغانستان، خصوصیات آزادی خواهی، معرفی شخصیت های تاریخی، ملی، سیاسی، علمی، ادبی، فرهنگی کشور است.
این کتاب در حالی که وارد نظام آموزشی کشور می شود که تلاش ها برای تغییر سیستم آموزشی کشور به شدت ادامه دارد.
شهریار شهرزاد، خبرنگار خبرگزاری بخدی با محمد آصف ننگ، معین مسلکی و تخنیکی وزارت معارف گفت و گو کرده و نخست از او در مورد محتوای کتاب که قرار است در دسترس دانش آموزان قرار گیرد، پرسیده است.
این کتاب یک کتاب جامع است. کل دوره های آموزشی شاگردان مکاتب که از صنوف ابتدایی متوسط و عالی را در بر می گیرد.
محتوای کتاب شامل ارزش های وطنی اسلامی است و معلومات “کامل” در مورد شهدای کشور، شخصیت های تاریخی ادبی و فرهنگی وطن ما در کتاب درج شده و برخی از محتوای کتاب در باره ارزش های مصالح ملی اخلاقیات اجتماعی و نوامیس ملی پرداخته است.
آقای ننگ، چه ضرورتی احساس می شد که این کتاب در دسترس دانش آموزان قرار گیرد؟
بسیار نیاز شدیدی احساس می شد؛ این محتوایی که من ذکر کردم در حال حاضر هم در لابلای کتب درسی به شکل پراکنده درج است، ما تلاش کردیم که این مطالب را در یک کتاب به صورت جامع نشر کنیم.
تلاش می کنیم که اطفال و کودکان خود را با روحیه وطن دوستی پرورش دهیم.
بیبینید، شاگردان مکاتب و پوهنتون ها همیشه دستخوش سیاست ها بوده و ارزش هایی که واجب و ضروری بود به آنها در گذشته پرداخته نشده است.
بنابر این ما به این نتیجه رسیدیم که اطفال مملکت خود را به دور از سیاست بازی ها و متعهد به وطن خویش و دین خویش پرورش دهیم، این ها از اهداف اصلی ما است.

با توجه به تعدد اقوام کشور، آیا شما این موضوع را هم در تالیف این کتاب در نظر داشته اید؟
این کتاب معرفت اقوام نیست، زیرا افغانستان خانه مشترک اقوام مختلف است و این امر هم پذیرفته شده است.
مسایل قومی در این کتاب هرگز وجود ندارد؛ در حقیقت معرفی افغانستان است و این که ما ملتی سربلند هستیم.
ما، ارزش های والایی داریم و افتخارات و عزتمندی هایی داریم و هر افغان به آنها می بالد؛ مانند این که ما روس و انگلیس را شکست داده ایم.
اخیرا، گزارش های نشر شد که وزارت معارف محتوای دیگر مضامین درسی را نیز تغییر داده در مورد این تغییرات صحبت کنید؟
شمار کتاب ها بسیار زیاد است. ما اینها را اصلاح مجدد می کنیم، قصد داریم با این کار نظام تعلیمی را مسلکی تر بسازیم.
به این صورت که از صنف 1 الی 4 تمرکز بیشتر بر روی خواندن و نوشتن است؛ در گذشته مضامین درسی زیاد بود و این امر میسر نبود.
از صنف 4 تا صنف 10 تمرکز ما بیشتر بر روی معلومات عمومی است و محتوای درسی صنف 10 تا صنف 14 حرفه ای تر می شود.
این تغییرات شامل تمامی مواد درسی مکاتب می شود.
ما حجم کتاب ها را هم کم می سازیم؛ مثلا ما از صنف 1 تا صنف 4 فعلا 8 مضمون داریم، ما می خواهیم این ها را کمتر کنیم. تا جذب مواد درسی برای شاگردان آسان تر باشد.
از صنف 5 تا صنف 10 ما 16 مضمون درسی داریم؛ این مضامین را به 8 مضمون تقلیل می دهیم و مضامین 10 تا 14 به شکل مسلکی تبدیل می شود که شامل اسلامیات ساینس و دیگر مضامین می باشد.
در واقع معارف بعد از صنف 10 به پنج بخش تقسیم می شود. یعنی شاگرد درس های مسلکی می خواند.
به نظر می رسد که شما در تدوین این کتاب ها و تقسیم بندی های مسلکی، به روش های علمی امروز در سطح جهان توجه داشته اید؟
شماری از متخصصان در این زمینه کار می کنند؛ آنان ابعاد گوناگون این مسائل را به روشنی بررسی می کنند و در این باره تصمیم می گیرند.
شما اگر ساینس می خوانید به ریاضیات بیشتر نیاز دارید؛ ممکن است به ادبیات در این بخش زیاد نیاز نداشته باشید.
ممکن است که در بخش اجتماعیات به ادبیات بیشتر نیاز داشته باشید؛ اگر شما ادبیات می خوانید در طول 7 سال باید بیشتر بر روی ادبیات تمرکز داشته باشید.
مضامین از لحاظ کمی تقلیل پیدا کند و از نظر کیفی ارتقا می یابد.
هنوز اما این کلیات را به تصویب نرسانده ایم؛ این پروسه یک پروسه 5 ساله است حتی تا 10 سال هم ممکن است طول بکشد.
تدریس کتاب های تازه تالیف شده از چه سالی آغاز خواهد شد؟
این رفورم یک پروژه بسیار کلان است، شاید 5 تا 10 سال را در بر بگیرد.
رییس جمهور در فرمان خود گفته که تدریس این مضمون حب الوطن را از سال 1392 شروع کنیم.
ما سعی داریم تا سال آینده این کتاب را با دقت و مصلحت فراوان تالیف کرده و به چاپ برسانیم.
به شما قول می دهم که تا سال 1399 تمامی پروسه کلان را به اتمام و انجام برسانیم؛ هم در بخش تحصیلات عالی و هم در بخش معارف.
ما یک مجمع داریم به نام مجمع کتاب نویسی که تالیفات و بازبینی ها را انجام می دهد.
بزرگ ترین نویسندگان و مولفان افغانستان در این مجمع عضویت دارند.

در بخش اسلامیات بزرگ ترین علمای افغانستان عضویت دارند و تمام بخش ها به همین گونه است.
آقای ننگ، در مورد رفورم در وزارت معارف، لطف کرده و توضیحات بیشتری برای خوانندگان بخدی ارائه کنید؟
یکی از ویژه گی های نظام معارف این است که اینها متغییر است؛ یعنی در حال تکمیل شدن است.
نصاب ما البته در حال تغییر است تا با استانداردهای جهانی همگونی پیدا کند.
وقتی ما در معارف رفورم ایجاد می کنیم؛ وزارت تحصیلات عالی هم باید دچار تغییر و رفورم شود.
باید مدارک ما در کشورهای دیگر جهان هم دارای اعتبار باشد. ما باید معیارهای جهانی را در کتاب نویسی و تعیین نصاب ها مد نظر قرار دهیم.
امروز، شاگردان در خانه نشسته اند و از طریق اینترنت به علوم روز دسترسی دارند و حتی از فرود آمدن قمر مصنوعی بر کرات دیگر هم باخبر می شوند؛ یعنی همه چیز در جهان تغییر کرده و ما هم باید تغییر کنیم.
شاگرد امروز ما با شاگرد دیروز بسیار فرق دارد؛ ما باید همه این تغییرات را مد نظر داشته باشیم. کتاب ها باید بر اساس رشد ذهنی شاگردان نوشته شود.
با سپاس از شما آقای محمد آصف ننگ