“با بسم الله قدم برداری عروس زیبا! ای عروس پشتون ها خداوند مدد گارت باد! “– از دولی تا موترهای مجلل؛ پیچ و خم های برگزاری مراسم عروسی در میان پشتون ها

این آهنگ پشتو برای بانوان سالمند، خوشی های فرزندانشان را در ذهن شان تداعی می کند و از سوی دیگر در دل دوشیزگان هوس عروس شدن را بر می انگیزد.
این آهنگ در گذشته، هنگامی اجرا می شد که عروس را در خانه داماد از تخت (هوج) پائین می کردند  و او آهسته آهسته به سوی خانه داماد قدم برمی داشت.
هوج، عماری، یا دولی در روستاهای پشتونها از قدیم رواج داشته است و اکنون نیز، در برخی از محلات عروس ها در هوج یا دولی از خانه پدرش به خانه خسرش انتقال داده می شوند.

اعجاز امجد که از کاکا صاحب نوشار است سخن همان وقت رستا خود را برایم باز گو می کند که عروس ها را از محل به محل دیگر در هوج انتقال می دهد
یک روز پیش از عروسی جوانان قریه خنچه های تازه می اوردند بر گیواره انها مانند دکری بافت میدادند  سپس شال سرخ را بر ان می انداختن دولی یا هوج را از ان می ساختنن و به دنبال دولی گروهی از روستائیان براه می افتادند ا گر خانه عروس و داماد نزدیک هم می بود هوج یا دولی را جوانان به شانه های شان حمل می کردند و دورادور قریه ان را می برند
یکی از بانوان صالح خانه چرات  نیز خاطرات عروسی خود را با می در میان گذاشت و گفت که : ایشان را نیز در دولی اورده بودند  و بسیار ترسیده بود و از این رو گریه می کرد که مبادا پایش از دولی بیفتد 
او گفت که بسیار جوانان سرمست و شوخ وجود داشت که دولی را با بسیار سرعت و شتاب می بردند
و او گفت که در دولی همرای عروس زیورات زیاد یا کدام دختر خورد سال را می گذاشتن تا که برای جوانان حامل دولی عروس گران و سنگین معلوم شود

یکی از مهاجران افغان در پشاور که سید گل نام دارد گفت : که اکنون در شهرها برای عروس موتر گل پوش می شود و داماد  را به خانه خسر اش می برند و انگاه عروس هم در کنار او می نیشیند و در چندین چهاراهی بزرگ انها را شهر گشت می دهند سپس او را به خانه خسر او اورا می سپارند
ولی در شار مولا جان یکی از مهاجران افغانستان که از ولسوالی خوگیانی افغانستان است می گوید : که اکنون هم دولی در قریه او رواج دارد که برخی از رستاها و قریه ها دور وسرک و موتر ندارد و علاوه کرد که به دنبال دولی عروس جوانان کودکان و بزرگ سالان قریه راه می روند و با دهل و نقاره به خانه داماد می رسند
گفتنی است که در بسیاری از محلات که اکنون سرک موتر وجود  دارد جای دولی را موتر گرفته است ولی در نقاط دور دست افعانستان هنوز هم عروس را در دولی انتفال می دهند .
فیضان الله تائب – پیشاور
خبرگزاری بخدی