آخرین نشست فرهنگی افغانستان در نمایشگاه تهران با عنوان “غزنی؛ میراث مشترک فرهنگی جهان اسلام” عصر جمعه 22 ماه ثور در سالن اصلی سرای اهل قلم، در تهران برگزار شد.
در این نشست شوکت علی محمدی، مولوی کروخی، قنبرعلی تابش و اسدلله امیری (رایزن فرهنگی افغانستان در ایران) و شماری از فرهنگیان ایران، حضور داشتند.
این نشست فرهنگی که در برگه های اطلاع رسانی اش، “غزنی؛ میراث مشترک فرهنگی جهان اسلام” و داخل پرانتز “میراث مشترک ایران و افغانستان” نام گزاری شده بود، با واکنش تند شماری از فرهنگیان ایران همراه شد.
سایت های خبری ایرانی از جمله خبرگزاری مهر نیز پس از این نشست، با این تیتر (شاهنامه زیر گوش مسئولان ارشاد به یغمای افغان ها رفت!/ ایرانیها کوتاه نیامدند) خبر این نشست را منعکس کردند.
برخی دیگر از سایت های خبری ایران نیز با درج این خبر از اظهارات شماری از فرهنگیان افغانستان در تهران انتقاد کردند.
دراین نشست فرهنگی اسد الله امیری رایزن فرهنگی افغانستان در ایران گفت: “غزنه افتخار تاریخ مشترک ایران و افغانستان است.”
مولوی کروخی و شوکت علی محمدی نیز بر این نکته تاکید کردند که “شهر غزنی از مشترکات ایران و افغانستان به شمار می رود.”
انتقاد های بیشتر فرهنگیان ایران، در پیوند با سخنانی بود که قنبرعلی تابش، شاعر و منتقد ادبی در باره غزنی بیان کرد.
تابش، غزنی را آیینه ادبیات فارسی خواند و گفت: “تاریخ غزنی پر از شاهکارهای شعر فارسی است و بسیاری از شاعران فارسی زبان، شاهکارهای خود را در بستر فرهنگ غزنی ارائه کرده اند.”
به گفته او، بسیاری از قالبها و اشعار ماندگار در ادبیات فارسی، زیر سایه جریان فرهنگی تمدن غزنی متولد شده اند.”
غزنی، تولید گر علوم
قنبر علی تابش، انگیزه انتخاب ولایت غزنی به عنوان پایتخت تمدن جهان اسلام، را، اهمیت دادن به محتواهایی دانست که برای نخستین بار توسط دانشمندانی چون ابن سینا در قلمروی حکومت غزنویان و سلطان محمود غزنوی تولید شده اند.
آقای تابش تاکید کرد که آثار ابن سینا در عصر غزنویان تولید شده و قابوسنامه عنصرالمعالی کیکاووس نیز در این عصر آفریده شده است.
به گفته تابش، ” مسمط ” یکی از قالبهای زیبای فارسی است که امروز هم میتواند قالب مسلط شعر فارسی باشد و توسط منوچهری ابداع شد که این ا بداع زیر سایه فرهنگ و تمدن غزنویان در غزنی روی داد.
او تاکید کرد که تاریخ بیهقی که به اعتراف خود ایرانی ها، از نظر شیوایی از گلستان هم پیشتر است، در اواخر حکومت سلطان محمود و در زمان سلطنت سلطان مسعود غزنوی نوشته شد.
قنبر علی تابش، انگیزه انتخاب ولایت غزنی به عنوان پایتخت تمدنی جهان اسلام، را، اهمیت دادن به محتواهایی دانست که برای اولین بار توسط دانشمندانی چون ابن سینا در قلمروی حکومت غزنویان و سلطان محمود غزنوی تولید شده اند.
به باور این منتقد ادبی افغانستانی، شیوایی و تاثیرگذاری کتابی چون شاهنامه هم متاثر از فرهنگ و تمدن غالب غزنی بود و فردوسی هم شاهنامه را به دربار غزنویان، یعنی سلطان محمود تقدیم کرد
تابش گفت: “عرفان اسلامی، به همت ابوسعید ابوالخیر وارد ادبیات فارسی شد که در سایه فرهنگ غزنی رشد و ادبیات عرفانی فارسی را شکوفا کرد و سنایی غزنوی هم که مفهوم عرفان را وارد قالب غزل کرد، مدیون فرهنگ و تمدن غزنی است.”
واکنش تند سایت های ایرانی
سایت های خبری ایرانی، سخنان آقای تابش را به شاه مردان قل، سرپرست سفارت افغانستان در تهران نسبت دادند به شکل ضمنی گفتند که میرات ادبی و فرهنگی ایرانیان توسط افغان ها غارت شده است.
قنبرعلی تابش به خبرگزاری بخدی گفت: “من متاسف هستم از کم دقتی خبرنگارانی که اطلاع از تاریخ ادبیات ندارند چنین مسئله را به وجود میآورند.
او گفت من زمانی که چنین خبری را در سایت مهر خواندم به این خبرگزاری تلفن کردم و دلیل این کار را جویا شدم. این کارهای نسنجیده ما را از هم دیگر دور میکند.”
گفته می شود که سفارت افغانستان در تهران هم به سایت مهر اعتراض کرده است که چرا سخنان شخص دیگر را به کاردار سفارت افغانستان در تهران نسبت داده است.
این در حالی است که امروز شنبه، پرونده بیست و پنجمین نمایشگاه بین المللی تهران بسته می شود.
روز گذشته (جمعه) غرفه اتحادیه ناشران افغانستان بیشترین بازدید کننده را داشت که این شمار بازدید، تعجب مسئولان نمایشگاه را بر انگیخت.
استقبال از غرفه های افغانستان بارها در رسانه های دولتی ایران انعکاس یافت و براساس آمار های تایید نشده، بین 40 تا 50 هزار نفر از غرفه کتاب افغانستان در نمایشگاه بین المللی تهران بازدید کردند.
محمد جانان – تهران
خبرگزاری بخدی
