یک گزارش تازه که از سوی ملیار صادق آزاد خبرنگار تلویزیون خصوصی یک در کابل تهیه شده، نشان می دهد که رئیس جمهور کرزی 110 مشاور دارد و 60 تن آنان “وزیر مشاور” هستند.
در این گزارش آمده است که این افراد در حالی به عنوان مشاور رئیس جمهور کار می کنند که در مدت یک سال حتی یک بار موفق به دیدار با رئیس جمهور نمی شوند.
درگزارش تحقیقی آقای صادق آزاد آمده است که معاش ماهوار هر وزیر مشاور 5 هزار دالر امریکایی است که مجموع معاش و مصارف مشاوران رئیس جمهور، سالانه به بیش از 4 میلیون دالر می رسد.
در این گزارش گفته شده است که در کنار 60 وزیر مشاور، 5 مشاور دیگر در بخش عدلی و قضایی و 5 تن دیگر در بورد عالی تعینات ریاست جمهوری
کار کنند و رئیس جمهور را در جهت تعین مقام های عالی رتبه دولتی مشوره می دهند.
یافته های این تحقیق همچنان نشان میدهد که 35 تن به عنوان مشاور و کارشناس در اداره امور ریاست جمهوری وظیفه دارند و 5 مشاور دیگر در چوکات شورای امنیت ملی در ارگ ریاست جمهوری کار می کنند.
گزارش نشان می دهد که از 110 مشاور رئیس جمهور تنها، ده تن آنان در نشست ها و مشوره دهی به رئیس جمهور نقش همیشگی دارند.
معرفی وزیران مشاور
گزارش، این ده وزیر مشاور را این گونه معرفی کرده است: “داکتر رنگین دادفر اسپنتا مشاور امنیت ملی، شیدا محمد ابدالی معاون شورای امنیت ملی و مشاور روابط بین المللی، شام لال بتیجا وزیر مشاور ارشد در امور اقتصادی، هدایت امین ارسلا وزیر ارشد، نعمت الله شهرانی وزیر مشاورارشد در امور دینی، محمد یوسف پشتون وزیر مشاور در امور بازسازی، فیض الله کاکر وزیرمشاور در امور صحی، محمد ابراهیم سپین زاده معاون شورای امنیت ملی و مشاور امور امنیتی، زلمی هیوادمل وزیر مشاور امور فرهنگی و اسدالله وفا وزیر مشاور امور قومی، از جمله مشاورانی اند که در بیشتر نشست های هفته وار کابینه و ملاقات های رئیس جمهور حضور دارند.”
اسدالله وفا از وزیر مشاوران نزدیک به رییس جمهور به تهیه کنندگان این گزارش گفته است:”من و چندتن دیگر همیشه با رییس جمهور ملاقات داریم اما دیگران حتی در یک سال نمی توانند رئیس جمهور را ملاقات کنند به همین خاطر من به رییس صاحب جمهور گفتم که این یک مصرف اضافی است زیرا کار این افراد نسبت به مصرف شان کم است.”
مشاوران امور قومی
بر بنیاد فهرستی که این گزارش به آن دسترسی پیدا کرده است، رییس جمهور کرزی تنها 30 وزیر مشاور در امور قومی دارد که شامل این افراد هستند:” وحید الله سباوون، شهزاده مسعود، محمدعلم راسخ، محمدهاشم زارع، سید محمد امین طارق،عبدالطیف ابراهیمی، جمعه خان همدرد، گل آغا شیرزوی، امان الله حدران، آقا حسین هاشمی لولنجی، نظر محمد اسحاق زی، شجاع الملک جلاله، گجروال، محمد طاهر صافی، خادم حسین ناطقی، محمد نسیم مهدی، شیر علم شهادتیار، توردی آخند، جنرال سید محمد حسین، شیر محمد آخند زاده، عبدالستار ملاخیل، سلیمان یاری، محمد صدیق عزیز، ضامن علی بهسودی، نوروز علی اعتمادی، رحمت الله راشیدی، محمد یعقوب شمس، سید شاه ناصر نادری، محمد اکبر اکبر، محمد هاشم صالحی و محمد یوسف واعظی می شود.
مولوی محمد جوره طاهری، محمد عثمان سالک زاده، علی جان زاهدی، عنایت الله بلیغ و مولوی محی الدین بلوچ وزیران مشاور رییس جمهور در امور دینی هستند.
همچنان داکتر اشرف غنی احمدزی، محمد عارف نورزی، محمد معصوم ستانکزی، تاج محمد ایوبی، غلام مصطفی جواد، شیرمحمد اعتباری، جنرال سهیلا صدیق، محمد انور جگدلک، محمد یاسین عثمانی، ذکیم شاه خان، محمد اشرف رسولی، عبدالعزیز احمد، نورالله دلاوری و عبدالرحمان اشرف از جمله وزیران مشاور رئیس جمهور در سایر بخش معرفی شده اند.
شماری از این وزیر مشاوران اعتراف کرده اند که در یک سال قادر به ملاقات با رییس جمهور نیستند.
محمد یوسف واعظی وزیر مشاور در امور قومی می گوید که به عنوان مشاور رئیس جمهور در خصوص مسایل دینی که برایم سپرده شده است، در سال حتی یک بار ایشان (حامد کرزی) را دیده نمی توانم.
همچنان سید محمد امین طارق از وزیر مشاوران رییس جمهور گفت: “ما رئیس صاحب جمهور را به ارتباط اینکه مشوره ای به ایشان بدهیم ملاقات نکردیم.”
شهزاد مسعود وزیر مشاور دیگر رییس جمهور در امور قومی نیز می گوید که او تنها رییس جمهور را در دعوت هایی که به افتخار تیم کرکت کشور گرفته شده ملاقات کرده است.
گزارش نشان می دهد که در این میان، مشاور وزیرانی نیز وجود دارند که حتی پس از مقرری شان در این پست نتوانسته اند آقای کرزی را ملاقات کنند.
محمد یعقوب شمس یکی از 6 وزیر مشاوریست که در یک ساختمان اجاره یی اداره امور در کارته سه دفتر دارد.
این ساختمان ماهانه 6 هزار و 5 صد دالر به کرایه گرفته شده است.
آقای شمس می گوید: “سه ماه است که در این پست مقرر شده ام اما در این سه ماه تا حال رئیس صاحب جمهور را ندیدم؛ چون ما هم تقاضای ملاقات نکردیم و رییس صاحب جمهور هم تقاضایی نکردند که با هم دیداری داشته باشیم.”
معاش 5هزار دالری وزیران مشاور
یک مقام ارشد وزارت مالیه که نامی از او در این گزارش برده نشده گفته است که وزرای مشاور، ماهانه تا 5 هزار دالر امریکایی (معاش) می گیرند.
او گفت: ” مصرف سالانه مشاوران ریاست جمهوری به چهار میلیون و دو صد هزار دالر امریکایی می رسد.”
موتر، دو محافظ، سه کارمند خدماتی و مصارف روزانه از جمله امتیازاتی دیگری است که همه ای مشاوران ریاست جمهوری دریافت می کنند.
گزارش ها نشان می دهد که حداقل به 5 تن از وزرای مشاور رئیس جمهور، در شیرپور کابل نیز خانه داده شده است.
از سوی دیگر ساختمان های برای برخی از مشاور وزیران در شش درک کابل از سوی اداره امور ماهانه 12هزار دالر امریکایی به کرایه گرفته شده است.
حسین هاشمی لولنجی وزیر مشاور رئیس جمهور گفت: “از همین 45 هزار افغانی که ماهانه معاش می گیریم، یک مقدار آن را به راننده کمک می کنیم، چون معاش اش کم است، یک مقدار دیگر را به خانه سامان (تحویلدار) کمک می کنیم و مقدار دیگر آنرا به محافظان خود توزیع می کنیم.”
در گزارش آمده است که دفتر سخنگوی ریاست جمهوری و رئیس اداره امور از گفتگو و ارایه هر گونه معلومات در مورد مشاوران ریاست جمهوری خود داری کرده اند.
نحوه گزینش وزیر مشاوران
وزیران مشاور رئیس جمهور از احزاب و گروه های مختلف معرفی شده اند.
گزارش نشان می دهد که بیشترین وزیر مشاوران از اعضای حزب اسلامی، احزاب وحدت به رهبری کریم خلیلی و حاجی محمد محقق و حزب جمعیت اسلامی هستند.
در گزارش آمده است که تردید های زیادی در رابطه به نحوه گزینش این مشاوران وجود دارد.
مولوی عنایت الله بلیغ خطیب مسجد پل خشتی که به تازگی به صفت وزیر مشاور تعین شده می گوید که علت این مقرری را نمی داند.
آقای بلیغ گفت: “خودشان (حامد کرزی) لطف کردند در دور سابق مرا به حیث وزیر حج و اوقاف معرفی کردند، البته برخی از بزرگان دینی نیز این موضوع را پیشنهاد کرده بودند، یک تعامل رئیس صاحب جمهور دارد که در قسمت سرنوشت کسانی که نتوانند رای به دست آورند، اخلاقا تصمیمی می گیرد، شاید در قسمت من نیز این تصمیم اخلاقی (وزیرمشاور) را گرفته باشد.”
برخی از وزیران مشاور رییس جمهور از سوی رهبران جهادی و احزاب مختلف به عنوان نماینده به رییس جمهور کرزی معرفی شده اند.
محمد یوسف واعظی یکی از مشاور وزیران گفت: “من با رییس صاحب جمهور شناختی نداشتم چون من به عنوان رییس مرکزی حزب وحدت در کابل کار می کرده و می کنم، بنده حقیر را استاد خلیلی به رئیس صاحب جمهور به عنوان نماینده حزب وحدت معرفی کردند.”
گزارش نشان می دهد که برخی از وزیر مشاوران رئیس جمهور افرادی هستند که قبلاً در پست های مهم دولتی کار کردند.
کاندیس راندوکس تحلیلگر ارشد گروه بین المللی بحران که از سال های زیادی به این سو در افغانستان و کشور های منطقه کار کرده، می گوید که آقای کرزی به گونه نادرست با گزینش این مشاوران می خواهد مشارکت سیاسی را به وجود آورد.
محمد امین طارق والی پشین ولایت بدخشان نیز به این باور است که تقرر او در این پست (وزیر مشاور) رابطه به وظیفه قبلی اش دارد.
او گفته است:” مرا به صفت مشاور وزارت داخله مقرر کردند اما بنا بر ملاحظاتی که وجود داشت من به آنجا نرفتم، بالاخره جناب رئیس صاحب جمهور امر کرد که به صفت مشاور خود شان کار کنم.”
تنها 1 مشاور زن
در میان 110 مشاور ریاست جمهوری، جنرال سهیلا صدیق تنها زنی است که به صفت وزیر مشاور در امور صحی کار می کند.
یافته این تحقیق نشان می دهد که رئیس جمهور کرزی هیچ مشاوری در امور زنان ندارد.
محبوب سراج از فعالان زن در کشور با اشاره به نداشتن مشاور در عرصه حقوق زنان گفت:” با وجود وعده هایی که رئیس جمهور کرزی در رابطه به گسترش نقش زنان در تصمیم گیری ها و معرفی آنان به کرسی های بلند داده است، در عرصه عمل چیزی دیده نمی شود.”
او گفت:” من فکر می کنم به همین سبب شورای علما تصامیم برخلاف حقوق و آزادی ها زنان می گیرد و آقای کرزی هم از آن پشتیبانی می کند.”
یگانه رئیس جمهور جهان
نتایج این گزارش تحقیقی همچنان نشان می دهد که رئیس جمهور کرزی با داشتن 110 مشاور بیشترین رقم مشاوران را در میان روسای جمهور جهان دارد.
بر بنیاد یافته های این تحقیق امام علی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان 6 مشاور دارد.
محمود احمدی نژاد رییس جمهور ایران 35 مشاور و آصف علی زرداری رییس جمهور پاکستان 5 مشاور دارد.
پرسش اصلی؛ چرا این همه وزیر مشاور
کاندیس راندوکس تحلیلگر ارشد گروه بین المللی بحران که از سال های زیادی به این سو در افغانستان و کشور های منطقه کار کرده، می گوید که آقای کرزی به گونه نادرست با گزینش این مشاوران می خواهد مشارکت سیاسی را به وجود آورد.
آقای راندوکس گفت: “کرزی موقف مشاوریت را به اعضای برخی از فامیل های قدرتمند، بزرگان قومی و رهبران سیاسی به گونه تحفه، هدیه داده و فکر می کند که به این کار می تواند مشارکت سیاسی را به وجود آورد.”
راندوکس اظهار تاسف کرده و می گوید که این افراد بیکار در دفاتر شان نشسته اند، هزاران دالر معاش می گیرند و در عین زمان با هم دشمنی و رقابت نیز می کنند.
او از ترکیب قومی این مشاوران نیز انتقاد کرده گفته است:” این بحث در نزد رییس جمهور مطرح است که وزیر مشاوران او به چی شمار پشتون، تاجیک، هزاره و ازبک باشند.”
نقض قانون تشکیلات اساسی دولت
پارلمان در 13 عقرب سال 1385 در قانون تشکیلات اساسی دولت، شمار مشاوران حکومت را 9 تن تصویب کرده است.
با این حال، مواد شامل در قانون تشکیلات اساسی دولت، از سوی رئیس جمهور نادیده گرفته شده است.
افزایش شمار مشاوران و نادیده گرفتن حذف کلمه وزیر، در زمینه تعییات افراد دو مورد اند که به نقل از این گزارش نقض شده است.
محمد حسین عالمی بلخی عضو ولسی جرگه گفته است:” بعد از تصویب، این قانون (قانون تشکیلات اساسی دولت) به ولسی جرگه و مشرانو جرگه فرستاده شد ولی متاسفانه در طول دوره پانزدهم این قانون طی مراحل نشد.”
او می گوید که قانون تشکیلات اساسی دولت از سوی ولسی جرگه کنونی نیز پیگیری نشد و از این لحاظ اصلاً قانونی به این نام وجود ندارد.
ملیار صادق آزاد – کابل
خبرگزاری بخدی
