نورستان در شمال شرق کشور از ولایات ناآرام کشور است.
در سال های اخیر این ولایت شاهد ناآرامی ها گسترده بوده است، ولسوالی های برگمتال و دوآب این ولایت چندین بار بدست گروه طالبان سقوط کرد و در اوایل همین سال طالبان به ولسواالی وایگل مسلط شدند و هنوز هم این ولسوالی در تصرف این گروه قرار دارد.
برخی ها می گویند که همین وضع (ناآرامی ها) سبب عدم انکشاف نورستان شده و پروژه های نوسازی و بازسازی به حال تعلیق درآمد اما شماری عدم مدیریت درست حکومت محلی وقت و نبود هماهنگی بین مقام های محلی با موسسات کمک رسان به ویژه تیم بازسازی ولایتی را دلیل عمده در عقب افتادگی این ولایت “سرسبز” می دانند.
اخیرا حکومت، جمال الدین “بدر” را از مقام ولایت برکنار و محمد تمیم “نورستانی” را والی این ولایت مقرر کرد.
با توجه به اهمیت منطقه ای نورستان، خبرنگار ما حامد “پویا” با محمد تمیم نورستانی گفتگو کرده است.
با تشکر از شما آقای محمد تمیم نورستانی والی نورستان، در قدم نخست می خواستم بپرسم که شما تا چند روز ديگر كار را در ولايتي شروع مي كنيد كه مشكلات گستر ده اي در آن وجود دارد چند ولسوالي آن در تصرف طالبان قرار دارد، چگونه با اين مشكلات مبارزه خواهيد كرد؟
نورستان از جمله ولایاتیست که سرحد مشترك با پاكستان دارد، در سه سال اخیر وضع امنیتی این ولایت به شدت خراب شده است ازآن سوي مرز شورشیان طالب و القاعده داخل اين ولايت مي شوند ونورستان را نا امن کرده اند.
بخش های از ولسوالي های برگمتال، دوآب و نورگرام در کنترول طالبان است و در ولسوالی های کامدیش و وایگل دولت هیچ تصرفی ندارد.
به صراحت گفته می توانم که در سال های اخیر بسیار حکومت درنورستان ضعیف بوده است.
شما به یاد دارید که چند روز قبل مركز نور ستان نيز تحت محاصره مخالفان قرار داشت اما با شجاعت مردم محل مخالفان از ساحه رانده شدن و در حال حاضر امنیت نسبی در مركز تامین است.
در بخش بازسازی چون ناآرامی ها زیاد شد پروزه های بازسازی متوقف شد و هیچ کاری در عرصه نوسازی و بازسازی صورت نگرفته است.
پروزه های سرک سازی از چند سال بدین سو به صورت کامل در نورستان متوقف شده است.
ما در ملاقات های که در همین چند روز اخیر با نیروهای آیساف و وزرای دولت انجام دادیم تلاش کردیم تا پروزه های بازسازی مخصوصا پروژه های سرک سازی دوباره فعال شود.
به صورت مجموعی در باره 800 پروزه با سفارت امریکا و نیروهای آیساف گفتگو کردیم و تلاش داریم که منابع تمویل این پروزه های دریاف شود.
آقاي نورستاني شما به پروژه های بازسازی اشاره کردید، راه مواصلات نورستان به كنر از سوي مخالفان مسلح دولت مسدود است يعني در حقيقت به روي افراد دولتي واموال دولتي مسدود است براي رهايي نورستان ازين محاصره برنا مه شما چيست؟
در قدم نخست نیاز مبرم به ایجاد شوراها در سراسر نورستان محسوس است، تا زمانیکه به این مهم دست پیدا نکنیم دستیابی به امنیت و اجرای پروژه ها کار دشوار است.
من فکر می کنم تا زمانیکه با اقوا م وبا مردم “دره پيج” با بزرگان و ريش سفيدان صحبت نکنیم مشکل را با آنان در میان نگذاریم، بحران در حوزه های مختلف وجود خواهد داشت.
مهم همکاری مردم با حکومت است و استفاده از “زور”به مثابه آله فشار کار بجای نخواهد برد.
در گذشته اين شورا ها در هر ولسوالي وجود داشت و در حال حاضر نیز اولویت کاری من فعال سازی این شورا است.
در نخستین قدم با مردم وایگل صحبت خواهم کرد و آنان را دعوت به همکاری با دولت خواهیم کرد. براساس طرحی که من دارم می خواهم یکجا با ریش سفیدان و علما کار کنم.
مبارزه با فساد اداری بسیار جدی گرفته خواهد شد و پس از این به کسی اجازه نخواهیم داد حق مردم را بخورد.
يكي از موضوعاتي كه هميشه در نورستان وجود داشته حضور مخالفان مسلح دولت در ولسوالي وته پور ولايت كنر است كه نورستان رانيز نا امن كرده است، حكومت محلي كنر نيز چندان علاقمند اجرای عملیات در این منطقه نیست، راه حل چیست؟
من در گذشته هم والي ولايت نورستان بودم، ارتباط نزدیک با مقام های محلی در ولایات لغمان و کنر داشتیم و همیشه جلسات و نشست ها ما دایر می شد.
در حال حاضر این برنامه قابل اجراست و برای تامین امنیت در نورستان باید با مقام های محلی در کنر و لغمان گفتگو و مذاکره کنیم.
حل مشکلات و پایان دادن به بحران ها در منطقه در تلاش های مشترک امکان پذیر است و باید برای دسترسی به این مهم همکاری ها در سطح منطقه وجود داشته باشد.
در صورت که توانستیم به نتایج مطلوب و راه حل منطقه ای برسیم، موضوع به دولت مرکزی ارجاع خواهد شد و آنوقت تصمیم گیرنده دولت مرکزی است و ما ملزم به اجرای آن در سطح ولایت و منطقه هستیم.
من فکر می کنم که برای جلب رضایت مردم باید در قدم نخست به حل مشکل محلی که منجر به انکشاف منطقه و رشد اقتصاد محلی شود، توجه شود.
تلاش بر این است که سرک کنر – تیتین که بسیار مردم در مشکل است در سه ماه ساخته شود تا مردم رفت و آمد کرده بتوانند و حمل و نقل به صورت آسان صورت بگیرد.
درصورتیکه این جاده ساخته شود، از فشار مخالفان مسلح دولت به ولایت نورستان نیز کاسته می شود.
در حکومت قبلی (زمانیکه من والی بودم) به ارزش 400 میلیون دالر در بخش ترمیم و نوسازی جاده ها قرار بود به مصرف برسد اما این روند در حکومت بعدی از بین رفت و هنوز هم همان سرک ها پس از گذشته سال ها در حالت سابق قرار دارد.
نورستان راه هاي زياد با پاكستان دارد وطالبان خارجي ( عرب، چچن و پاكستان) از اين راه ها وارد نورستان ميشوند، شما اگر برنامه مذاكره با طالبان داخلي را مطرح كنيد، چگونه باطالبان خارجي كنار مياييد؟
مهم اينست اگر طالبان داخلي باما همكار شوند طالبان خارجي دیگر در نورستان جای نخواهند داشت.
بیبیند، همیشه طالبان داخلی زمینه و امکانات فعالیت طالبان خارجی را در کشور فراهم می کنند، اگر موفق شویم تا طالبان داخلی را به پروسه صلح دعوت کنیم و رضایت بزرگان محلی و ریش سفیدان را کسب کنیم، مبارزه با طالبان خارجی و راندان آنان از کشور کاری ساده ای است.
همبن اکنون دروایگل، برگتمال و کامدیش عرب های القاعده بسیار فعالیت دارند حتی در این ولسوالی ها چجن ها دیده شده است و گزارش های برای ما رسیده که شورشیان مراکز اموزشی را درنورستان ایجاد کرده اند، پول و اموزش می دهند.
این نکته را نباید فراموش کرد که هدف شورشیان نورستان نیست بلکه آنان تلاش دارند تا به دیگر ولایات مستقر شوند، می خواهند راه شمال را باز کنند.
در نظر است با کنترول نورستان 9 ولایات شمالی را ناامن کنند.
شما بدون شك وارث حكومتي در نورستان خواهيد بود که گفته می شود هيچ باز سازي در آن نشده است، هزارن مشكل ديگر نیز وجود دارد، برنامه شما چیست؟
بد بختانه در چند سال اخير همان سيستم قبلی که روی آن کار، هزینه و فکر شده بود نیز خراب شد، طوریکه در نورستان كار مي شد به دلایل مختلف نشد، علت آن هم اين بود كه حکومت محلي نتوانست ارتباطات كه با نیروهای ائتلاف يا حكومت مركزي برقرار شده بود را حفظ کند، مدیریت قبلی در نورستان ضعیف بود و نتوانست که حکومتداری خوب را تمثیل کند.
نبود پروژه های بازساز ی ممثل نوعیت حکومتداری در نورستان است، مردم قضاوت می کنند و حق دارند که در برابر حکومت محلی شان اعتراض کنند و خواستار اجرای پروژه های شوند که حق استفاده از آنرا دارند، امروزه در نورستان مردم ازحكومت داري بد به سطوح امده است
اغلب کسانیکه در سال های پیش زمانیکه من والی بودم در نورستان در پروزه ها کار می کردند امروز با طالبان هستند.
این کم کاری از طرف کی بوده حکومت محلی یا دولت مرکزی؟
تا زمانیکه شما در خواست نکنید کسی به شما چیزی نمیدهد، به صراحت می گویم که تا زمانیکه دروزاه وزیر و یا معین و رییس دولت را نزنید، پروژه به پای خودش در منطقه و یا محل زندگی تان نمیاید.
نورستان فراموش شده بود این فراموشی بیش از سه سال ادامه پیدا کرد و امیدوارم است و تلاش می کنم که به این فراموشی دیگر پایان داده شود و نورستان و نورستانی ها مرحله تازه ای از زندگی را آغاز کنند.
برنامه اینست که تمامی روسا به شمول خودم فقط به دنبال پروزه های عام المنفعه باشیم و فکر می کنم که فقط داشتن امکانات در محل زندگی و غم نداشتن کار سعادت را به مردم باز می گرداند و می توان به جرات گفت که راه پایان دادن به خشونت هم همین است.
آقای محمد تمیم “نورستانی”والی نورستان از شما یک دنیا سپاس و تشکر
