ماموریتی که نتیجه آن مرگ 38 تن به شمول 22 نیروی دریایی امریکا را در صبح روز شنبه به دنبال داشت، یکی از دهها عملیاتی است که از سوی نیروهای ویژه امریکایی هر هفته در افغانستان انجام می شود. تنها تفاوت این عملیات، پایان فاجعه بار آن بود.
در حالیکه عملیات گروه شش نفری در ماه می که به کشته شدن اسامه بن لادن انجامید، شهرت جهانی را به دنبال آورد، عملیات نگون بختانه روز شنبه بازتاب دهنده واقعیت های واحدی است که همواره شورشیان را هدف قرار می دهند، ولی نام و چهره شان به دلایل امنیتی و اطلاعاتی ناشناخته باقی می مانند.
به گفته یک مقام امریکایی که از افشای نام خود ابا ورزید، هدف ماموریت اخیر این نیروها شورشیان مظنونی بود که حملات پیهم را علیه کاروان نیروهای خارجی در مسیر شاهراه در جنوب کابل راه اندازی می کنند. بنابر گزارش هایی که دیروز (یکشنبه) منتشر شد، این واحد نیروهای ویژه که گفته می شود هلیکوپتر شینوک حامل آنان در اثر حمله راکتی شورشیان سقوط کرد، برای پشتیبانی از یک واحد دیگر به محل رفته بودند.
عملیات نیروهای ویژه یکی از مؤلفه های اصلی استراتیژی جنگ افغانستان، به ویژه در مناطق دور افتاده و غیرقابل دسترس است که نیروهای زمینی امکان عملیات در آن را ندارند. نیروهای امریکایی از روستای “تنگی” ولایت میدان وردک؛ منطقه ای که سقوط هلیکوپتر در آن به وقوع پیوسته، اخیراً خارج شده بود.
انتظار می رود که انجام این گونه ماموریت ها همزمان با آغاز روند خروج نظامیان امریکایی در ماه های آینده به طور فزاینده ای، مهم باشد؛ چون نیروهای ناتو بدون نیروی انسانی به مبارزه سنتی علیه شورشگری در مناطقی ادامه خواهند داد که طی هجده ماه آینده نیروها از آن به سرعت خارج می شوند.
ماموریت نیروهای ویژه در شنبه، یک عملیات شبانه بود که معمولاً در نتیجه دریافت اطلاعات استخباراتی، به گونه مشترک از سوی نیروهای افغان و ناتو به راه انداخته می شود. افغانستان در جریان توسعه نیروهای کوماندویی خود قرار دارد و این گونه عملیات، برای ایجاد ظرفیت نیروهای نوپای این کشور کلیدی به شمار می رود.
ظاهر عظیمی سخنگوی وزارت دفاع گفته است که عملیات شنبه، یک ماموریت عادی بود که همواره مشترکاً انجام می شود. به گفته عظیمی تنها در یک ماه گذشته، نیروهای امریکایی و افغان در ده ماموریت مشابه همکاری داشته اند. به گفته مقام های افغان و ایالات متحده در سقوط هلیکوپتر، هفت کوماندوی افغان نیز جان خود را از دست داده اند.
ناتو به گونه ای رسمی سقوط هواپیما در اثر حملات شورشیان را تأیید نمی کند و می گوید که تحقیقات به راه انداخته شده است.
عملیات ویژه نه تنها از سوی امریکایی ها و دیگر خارجیانی که در افغانستان نیرو دارند حیاتی خوانده می شود، بلکه خود افغان ها نیز که فاقد نیروی هوایی اند و بیشتر به حمایت هوایی ناتو وابسته اند نیز آن را خطرناک می دانند.
زمانیکه واحدهای اردوی ملی عملیات گشت زنی را بدون همراهی نیروهای ناتو به راه می اندازند، پس از آنکه هدف تیراندازی شدید شورشیان قرار می گیرند، نیازمند حمایت هواپیماها و هلیکوپترهای نیروهای غربی هستند.
عطا الله ظاهر یک فرمانده اردوی ملی در شهر لشکرگاه مرکز ولایت هلمند در جنوب کشور گفته است که “ما قویتر می شویم، اما قدرت ما بدون داشتن نیروی هوایی محدود است.”
بعید به نظر می رسد که سقوط هلیکوپتر در روز شنبه، اطمینان ایالات متحده یا افغانستان را از برتری هوایی غربی تهدید کند. یک مقام ارشد وزارت دفاع ایالات متحده اخیراً به “مجله نیویارکر” گفته است که نیروهای ویژه در چند سال گذشته، حدود دو هزار ماموریت هدفمند را انجام داده اند که گفته می شود اکثر این عملیات هیچ تلفاتی را برای نیروهای ایالات متحده و افغان در پی نداشته است.
مقام های ارشد ایالات متحده گفته اند که از دست دادن نیروهای دریایی تأثیر خیلی کم بر توانایی نظامیان امریکایی در هدف قرار دادن رهبران سطح میانه و ارشد طالبان خواهد داشت که به گفته آنان در سال گذشته به میزان فزاینده ای مؤثر بوده است.
با این حال، رویداد اخیر ادعای ایالات متحد و ناتو را که برای واگذاری کامل مسوولیت های امنیتی به افغان تا پایان سال 2014 آمادگی می گیرند، با چالش روبرو کرده است و دست کم عملیات نیروهای ویژه را در کوتاه مدت تهدید می کند که جوبایدن معاون رییس جمهور امریکا از آن به عنوان هسته مرکزی استراتیژی نظامی در افغانستان به مدت طولانی حمایت می کرد.
منبع: روزنامه واشنگتن پست؛ کِوین سِیف
برگردان: محمد سلیم شفیق
