کمتر از دو هفته دیگر به آغاز روند انتقال مسوولیت های امنیتی از نیروهای ائتلاف بین الملللی به رهبری ناتو به نیروهای افغان باقی مانده است. قرار است این روند از ماه جولای آغاز و تا سه سال و نیم تکمیل شود. بر اساس برنامه در این مدت تمامی نیروهای رزمی بین المللی به کشورهای شان برخواهند گشت. افزایش خشونت و تلفات غیرنظامیان و نا امنی ها این نگرانی ها به شدت مطرح کرده است که ممکن پس از تکمیل شدن این روند، گروه های شورشی باردیگر به قدرت برگردند. جنرال جوزف بلاتز سخنگوی نیروهای بین المللی کمک به امنیت (آیساف) در گفتگوی ویژه با “سلیم شفیق” سردبیر خبرگزاری بخدی گفته است که روند آموزش نیروهای افغان با موفقیت پیش می رود و تاکتیک های تازه طالبان مانع انتقال مسوولیت ها نخواهد شد. او همچنین این باور را رد می کند که طالبان با هدف دادن فرماندهان نظامی مجاهدین و بزرگان قومی در صدد هستند تا روند واگذاری مسوولیت ها را با ناکامی روبرو کند.
با تشکر از شما آقای بلاتز؛ اخیراً فرماندهان ناتو و آیساف از کشتار غیرنظامیان عذرخواهی کردند، از دید شما عامل اصلی تلفات غیرنظامیان چیست؟
موضوع تلفات غیر نظامیان یک موضوع فوق العاده پیچیده است، 87 درصد غیرنظامیان از سوی شورشیان کشته می شوند، و زمانیکه ما مرتکب اشتباهی می شویم و صادقانه به آن اعتراف می کنیم که بدژبختانه این امر اتفاق افتاده است و متأسفانه این کار چندی پیش در ولسوالی ” نوزاد” ولایت هلمند اتفاق افتاد که در آن غیر نظامیان به شمول اطفال و زنان بصورت غیر عمدی توسط ما کشته شدند، در نتیجه ما از بستگان و بازماندگان قربانیان معذرت خواستیم.
بعضی اوقات این چنین اوضاع (کشتار غیر نظامیان) خیلی پیچیده و خطرناک است به گونه مثال در ولسوالی نوزاد بالای یک گروه گزمه مشترک آیساف و سربازان افغان تیراندازی شد که در نتیجه یک سرباز اردوی امریکا کشته شد. بعداٌ تیر اندازی ادامه یافت و برای دفاع، ما از نیروی هوایی تقاضای کمک کردیم زمانیکه هواپیماها بمب ها را پرتاب کردند نه تنها شورشیان کشته شدند، بلکه غیر نظامیان بی گناهی که شورشیان از آنها به عنوان سپر انسانی استفاده می کردند نیز جان خود را از دست دادند.
برنامه ای شما برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان در جریان عملیات هوایی و دیگر عملیات چیست؟
ما به اقدامات متعدد دست زده ایم که یکی از آنها برنامه “بهبود آموزش” است، حتی پیش از آنکه نظامیان ۴۹ کشور مختلف به افغانستان بیایند، نیاز است تا برای آنها تشریح شود که این کشور در چه وضعیتی قرار دارد.
ما آگاهی نظامیان را از وضع فرهنگی، دینی و دیگر موضوعات افزایش می دهیم.
همچنان آنها (نظامیان خارجی) باید تاکتیک های شورشیان را بدانند و باید تمامی دستورات وهدایات مانند قانون “استفاده از نیرو در محل کنترل” را عملی کنند.
بطور مثال اگر در هنگام شب یک موتر ملکی به محل کنترل نزدیک شود و رفتار مشکوک داشته باشد، در چنین وضعیتی امکان خطر وجود دارد، زیرا سربازان ما احساس خطر می کنند که ما شاهد حملات مختلف بالای نظامیان خویش ذریعه مواد انفجاری کوچک بوده ایم.
نیاز است تا به سربازان خود بیشتر آموزش بدهیم و همچنان به مردم بفهمانیم که باید به شیوه “مشخص” رفتار کنند.
می شود در مورد رقم دقیق و دستاوردهای اصلی عملیات شبانه طی ماه های اخیر بگویید؟
اگر از دید نظامی صحبت شود مبارزه علیه شورشیان شامل دو بخش است، بخش نخست را نیروهای معمولی تشکیل می دهند که هدف آنها پاکسازی محلات و نگهداری آن است، این بخش پیش شرط برای ترقی و پیشرفت مهم است.
در بخش دوم نیروهای ویژه با وظایف مشخص قرار دارد به طور مثال، عملیات علیه رهبران طالبان.
این عملیات معمولا از طرف شب صورت می گیرد تا از تلفات غیر نظامیان جلوگیری شود. ما نمی توانیم رهبران “خطرناک” طالبان را در روز روشن تعقیب کنیم؛ به این دلیل که این کار زندگی غیر نظامیان را به خطر می اندازد.
عملیات نیروهای ویژه (ناتو) در شب در هماهنگی با نظامیان ویژه افغان صورت می گیرد.
تا حالا ما توانسته ایم حدود یازده هزار نیروی ویژه افغان را آموزش دهیم که این رقم یک دستاورد بزرگ است.
ما نه تنها در تلاش هماهنگی با نیروهای افغان هستیم بلکه ما تلاش داریم تا رهبری عملیات به صورت تدریجی به نیروهای ویژه افغان واگذار شود.
آقای بلاتز چی تعدادی از رهبران طالبان از سوی نیروهای ویژه بازداشت شده اند؟
متاسفانه اجازه ندارم تا به جزئیات مانند تعداد مشخص سران طالبان که دستگیر شده اند صحبت کنم اما به شما اطمینان میدهم که هر روز و هرشب سران بلند رتبه و پایین رتبه طالبان از میدان نبرد حذف میشوند که این کار باعث از هم پاشی سطوح رهبری طالبان نیز شده که بصورت کلی باعث بیشرفت هایی که ما شاهد آن در کشور هستیم، شده است.
به این موضوعات بر می گردیم، کشته شدن اسامه بن لادن در ماه گذشته در خاک پاکستان نشان داد که مخفیگاه های شورشیان در وزیرستان است. شما می دانید که مقام های افغانستان همواره گفته اند که مخفیگاه های اصلی در پاکستان است و از ناتو خواسته اند تا عملیاتی را در آن سوی مرز افغانستان راه اندازی کنند. آیا ناتو یا ایساف چنین برنامه ای دارند؟
اولتر از همه تشکر از مطرح کردن این سوال زیرا به من فرصت می دهد تا به “بعد” منطقه ای مشکل افغانستان که با آن مواجه هستیم، بپردازم.
در این رابطه باید نقشی که پاکستان بازی می کند و همچنان نقش ایران ارزیابی شود و در گام بعدی موضوع مهم دشمن مشترک افغانستان و پاکستان است.
پاکستان نیز با شورشیان دست به گریبان است. ما شاهد بودیم که تنها در سال 2009 تحریک طالبان در پاکستان توانست که حتی بالای پایتخت پاکستان “اسلام آباد” حمله کنند. آنها توانستند تا “دره سوات” را به تصرف در آورند و پاکستانی ها در برابر آنان به جنگ پرداخت.
ما یک دشمن مشترک داریم که طالبان و شبکه حقانی هستند. باید این را بدانید که ساحه فعالیت آیساف تنها افغانستان است و ناتو و آیساف نمیتوانند در خاک پاکستان عملیات نظامی کنند. فقط می توانیم برعلیه شورشیان در داخل افغانستان مبارزه کنیم و کوشش ما این است تا از عبور شورشیان از سرحدات پاکستان جلوگیری شود.
هماهنگی و همکاری پاکستان در چی سطحی است؟
در قسمت هماهنگی با پاکستان اقدامات متعددی روی دست است بطور مثال بین جنرال “پتریوس” از جانب آیساف، جنرال “کریمی” از جانب اردوی ملی افغانستان و جنرال “کیانی” لوی درستیز اردوی پاکستان هماهنگی در جریان است.
آنها جلسات دوامدار دارند که بنام جلسات “سه جانبه” یاد می شود. این جلسات یا در اسلام آباد و یا هم در کابل دایر می شود. در طی سه سال اخیر جلسات متعدد هماهنگی دایر شده است که هدف آن تبادل معلومات، هماهنگ سازی عملیات و بهبود اعتماد و اطمینان بوده است که برای دستیابی به پیشرفت مهم هست.
مثال دوم آن ایجاد مراکز هماهنگی مرزی در مرز میان افغانستان و پاکستان است. تا حال چهار یا پنج مرکز هماهنگی مرزی را ایجاد کرده ایم که اعضای آن به صورت مشترک پرسونل افغانی و پاکستانی است. با نگاه دقیقتر در ساحه و اتفاقاتی که در قسمت وزیرستان شمالی و خوست اتفاق می افتد، درین منطقه هماهنگی خیلی دقیق وجود دارد که برای جلوگیری از مشکلات در ساحه مرزی و مسدود کردن مرز که یک کار مشکل است کمک می کند. به نظر من پیشرفت هایی که ما در ساحه وزیرسان شمالی و خوست و پاره چنار و کنر داشته ایم دلیل خوبی برای پیشرفت این اقدامات است. اگر این را بپرسید که آیا می توانیم هماهنگی ها را بهتر سازیم؟ جواب مثبت است. همیشه می توانیم هماهنگی ها را بهتر سازیم.
نگرانی های وجود دارد که طالبان و شورشیان در صفوف نیروهای امنیتی افغان نفوذ کرده اند، کشته شدن شماری از آموزگاران ناتو شاهد این مدعاست، برای برخورد با این مشکل چی راه حلی سنجیده اید؟
این موضوع موجب نگرانیست، اما تلاش می شود تا از نفوذ دشمن جلوگیری کنیم و این موضوع را نیز باید گفت که دشمن تلاش دارد تا به نیروهای پولیس و اردو نفوذ پیدا کند.
به صراحت می توانم بگویم که پس از این سوابق “جرمی” متقاضیان شمولیت در پولیس و اردو بررسی می شود. البته این کار از یک شورای کوچک در قریه ها شروع می شود و تا سطوح بالا ادامه پیدا می کند. زمانیکه یک جوان بخواهد در اردوی ملی جذب شود تصدیق حد اقل دو بزرگ قریه لازمیست.
با وجود این ما شاهد برخی رویدادها بوده ایم که در آنها جوانان افغان بنابر هر دلیلی بر علیه همکاران ناتو و همقطاران شان قرار گرفته اند که ما این چنین حادثه را چند روز پیش شاهد بودیم که در آن یک جوان افغان بالای یک عسکر استرالیایی در جنوب افغانستان آتش گشود و او را کشت. اما تعداد این رویدادهای دلخراش به تناسب 290 هزار نیروی پولیس و اردوی ملی خیلی اندک است. موضوع یاد شده مایه نگرانیست و ما باید با همکاری نیروهای پولیس و اردو به اقدامات خوبتر دست زنیم. این اتفاقات زیاد نیست که مفکوره همکاری را زیر سوال برد. کدام گزینه دیگری برای همکاری وجود ندارد و ما به این همکاری ادامه می دهیم.
بر گردیم به وضعیت امنیتی؛ این درست است که وضع امنیتی در مناطق جنوب کشور در مقایسه با سال گذشته در نتیجه عملیات نظامی بهبود یافته، اما وضعیت برعکس در مناطق شمالی نظیر تخار بدتر شده است؟ این نگرانی مطرح است که پس از سال 2014 طالبان باردیگر بر کشور مسلط شود.
در قدم نخست اجازه دهید تا بگویم که این روندی که قرار است در ماه بعدی شروع شود در افکار افغانها جای گرفته است. هدف ما انتقال مسوولیت امنیت به نیروهای افغان است که این کار در گذشته اتفاق نیفتاده و یک چیز جدید است که باید برای آن آمادگی داشته باشیم.
از شما ممنون ام که این سوال را مطرح کردید. تا مخاطبان شما بدانند که چی در جریان است. می خواهم به دو موضوع اشاره کنم. موضوع اول اینکه برای تکمیل کردن روند انتقال مسوولیت های امنیتی سه و نیم سال زمان داریم و ما این مدت زمان را برای تقویت بیشتر نیروهای امنیتی افغانستان استفاده خواهیم کرد، هم از نگاه کمیت و هم کیفیت.
تا حال شمار نظامیان افغان (اردو و پولیس) به 290 هزار تن رسیده که دو برابر نظامیان آیساف در افغانستان است.
ما در این مدت باقی مانده، به تجهیز و آموزش این نیروها بیشتر توجه می کنیم. مطمئن هستم که تا اواخر سال 2014 می توانیم به این هدف نایل آئیم.
مردم باید این را بدانند که ما به یکبارگی مسوولیت امنیت را به نیروهای افغان نمی سپاریم.این کار مرحله به مرحله و با در نظر داشت اوضاع هر منطقه با احتیاط و انعطاف پذیری انجام می شود.
موضوع بعدی این است که پس از سال 2014 حضور جامعه بین المللی درین کشور ادامه خواهد یافت و بخشی از این حضور نظامی خواهد بود.اما نظامیان که باقی خواهند ماند شمارشان از رقم فعلی کم تر خواهد بود که بیشتر روی آموزش نظامیان افغان متمرکز خواهند بود.
یک توافق نامه بین رییس جمهور حامد کرزی و قوماندان عمومی ناتو در حال امضا شدن است که این موضوع یک گام بسیار مهم است تا به شما اطمینان داده شود که ما این کشور را به صورت یکبارگی در سال 2014 ترک نمی کنیم.
در اخیر می خواستم بپرسم که این نظر وجود دارد طالبان با قتل فرماندهان امنیتی و افراد کلیدی می خواهند روند واگذاری مسوولیت ها را با ناکامی روبرو کنند؟ دیدگاه شما چیست؟
این موضوع مانع روند انتقال نمی شود. اجازه دهید تا با استفاده از فرصت بگویم که ترور جنرال داود داود بسیار تأثر آور بود. او برای این کشور یک قهرمان بود وهمیشه خواهان بهتر سازی اوضاع. از همین رو کشته شدن او هم از لحاظ فیزیکی و از لحاظ روانی یک ضایعه بشمار می رود. اما نیاز است تا یک شخص دیگر وارد صحنه شود و سهم مؤثری را در روند صلح ایفا کند. در بعضی ساحات مانند مزار شریف روند انتقال خیلی زود صورت خواهد گرفت که در ماه جولای شروع می شود و مرحله به مرحله خواهد بود. در همچو مناطق در روند انتقال امنیت تأخیر وجود نخواهد داشت و هم در روند خروج نیروهای خارجی سرعت قابل ملاحظه وجود نخواهد داشت، با تأمل و با هماهنگی همکاران افغان صورت خواهد گرفت.
برخی رسانه ها و تحلیلگران می گویند که این قتل های زنجیره ای برای از میان برداشتن رهبران مجاهدین است؟
با اصطلاح قتل های زنجیره ای موافق نیستم. تعدادی از قتل ها صورت گرفته اما اگر به آمار همچو قتل ها در سالهای 2009 و 2010 نظر انداخته شود، می بینیم که این رقم نسبت به دو سال اخیر کمتر شده است. این چنین قتل ها مانند ترور جنرال داوود خان قوماندان امنیه قندهار واقعاً تاسف بار است، اما رقم این قتل ها خیلی کاهش یافته و این خود بیانگر این موضوع است که طالبان دیگر توانایی رویارویی در میدان جنگ با ما را ندارند. آنها توانایی مقابله با نیروهای اردوی ملی افغانستان را ندارند، از اینجاست که مردم بیگناه افغانستان و موارد آسیب پذیر را مورد حمله قرار می دهند که این استراتیژی وتاکتیکی است که ما خواهان آن نیستیم و باید با وارد کردن فشار مانع آنان شویم و روند انتقال را به پیش ببریم.
تشکر از شما آقای بلاتز
