دستکم در 9 ولایت زبان فارسی از تابلوهای ادارات دولتی حذف شده است

منابع در ولایت بلح در شمال کشور خبر دادند که طالبان زبان فارسی را از لوحه گمرک بلح حذف کردند. لوحه ی که طالبان به تازگی نصب کردند تنها به زبان پشتو است.
با حذف فارسی از لوحه گمرک بلخ ولایات که زبان فارسی از تابلوهای ادارات دولتی آنها حذف شده دستکم به 9 ولایت می رسد.
این تابلوها قبلا به دو زبان رسمی کشور فارسی- پشتو نوشته شده بودند. طالبان در یک سال گذشته پس از یک دیگری تابلوهای ادارات رسمی را فقط به یک زبان تغییر دادند.
نیمروز 11 جدی 1400
طالبان زبان فارسی را از لوحه‌ دادگاه ولایت نیمروز حذف کردند.
باشندگان نیمروز از این اقدام طالبان انتقاد کرده، می‌گویند که طالبان به دنبال ایجاد نفاق قومی و زبانی در افغانستان هستند.
لوحه قبلی به زبان‌های فارسی و بلوچی بود دو زبان که اکثر باشندگان با آن صحبت می کنند.

کابل 22 سرطان 1401
طالبان، زبان فارسی را از لوحه دادگاه عالی افغانستان حذف کردند. خیلی ها حذف زبان فارسی از لوحه دادگاه را حذف کامل این زبان از مکتوب های رسمی دادگاه عالی دانستند.
استفاده از زبان مادری در دادگاه به عنوان یک نهاد که همواره با قضایی حکمی و موارد حقوقی سروکار دارد برای شهروندان افغانستان مهم و حیاتی شمرده می شود.
لوحه جدید دادگاه عالی طالبان به دو زبان پشتو و انگلیسی نوشته شده است.
هرات 22 سنبله 1401
گروه طالبان در هرات تابلوی شفاخانه 650 بستر این ولایت را تغییر دادند، در تابلوی جدید فقط زبان پشتو و انگللیسی است و فارسی از آن حذف شده است.
زبان اکثریت باشندگان شهر هرات و مناطق اطراف آن فارسی است.
بلح 4 میزان 1401
طالبان لوحه جدید دانشگاه بلخ را بدون زبان فارسی نصب کردند. آنها واژه دانشگاه را از این لوحه برداشتند و در عوض پوهنتون نوشتند.
تخار 4 میزان 1401
طالبان زبان فارسی را از لوحه دانشگاه تخار حذف کردند.
لوحه قبلی این دانشگاه به زبان های فارسی، پشتو، ازبیکی و انگلیسی بود.

دیگر ادارات محلی
در شهر های بامیان، پنجشیر، فیض آباد، تالقان، و شهر چاریکار که اغلب ساکنان آن فارسی زبان‌اند، تمامی تابلوهای اداره‌‎ها به زبان پشتو تغییر کرده است.
حذف دیگر زبان ها
طالبان علاوه بر حذف زبان فارسی از تابلوهای ادارات رسمی کشور، زبان های ازبیکی، ترکمنی و بلوچی را نیز از تابلوها حذف کردند.
قبلا تابلوهای ادارات محلی به زبان های محلی نوشته شده بود به این دلیل که اغلب ساکنان آن به زبان ازبیکی و بلوچی صحبت می کنند.
سابقه تاریخی
عملکرد طالبان علیه تاریخ و فرهنگ فارسی در افغانستان، اقدام‌های محمدگل مهمند، وزیر دولت محمد نادرشاه (۱۳۰۷-۱۳۱۱) را برای فارسی‌زبانان کشور تازه می کند.
محمدگل مهمند تلاش کرد بسیاری از نمادهای تاریخ و فرهنگ فارسی‌زبانان، ازبک‌ها و ترکمن‌ها را در شمال افغانستان نابود کند. مهمند که نماینده نادرشاه در شمال افغانستان بود، تلاش کرد ضمن سرکوب ساکنان بومی شمال، فرهنگ و زبان پشتو را بر فرهنگ‌های بومی آن مناطق مسلط کند.
یکی از کارهای مهمند تغییر نام شهرها، محلات، روستاها و مکان‌های تاریخی از فارسی، ازبکی و ترکمنی به زبان پشتو بود.
کارشناسان می گویند کاری را که مهمند آغاز کرد، پس از او در دوره‌های مختلف ادامه داشت، اما طالبان این بار به‌صورت سازمان‌یافته تلاش می‌کنند فرهنگ و تاریخ ساکنان بومی افغانستان را حذف کنند.
بیشترین گویش به نظر می رسد که فارسی‌زدایی از تابلوها و نمادهای شهری آغاز شده است و گفته شده در حال حاضر بیشتر مکاتبات دولتی نیز به زبان پشتو صورت می‌گیرد.
زبان فارسی در میان زبان‌های رایج در کشور، بیشترین گویشگر را دارد و حدود ۷۷ درصد از مردم به زبان فارسی صحبت می‌کنند.
این جمعیت شامل پشتون‌ها، ازبک‌ها، ترکمن‌ها، بلوچ‌ها و دیگر اقوام افغانستان می‌شود، چون زبان فارسی یک زبان میانجی است و زمانی که یک شهروند پشتون با یک شهروند ازبک مواجه شود، باهم فارسی حرف می‌زنند.
زبان رهبران طالبان
ملا هیبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، ملا محمدحسن آخوند، نخست‌وزیر، سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله، ملا محمد یعقوب، وزیر دفاع و شیخ خالد حنفی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر از چهره‌های کلیدی کابینه طالبان‌اند که هیچ‌کدامشان تاکنون به زبان فارسی صحبت نکرده‌اند.
این افراد یا نمی‌توانند فارسی حرف بزنند یا از روی تعصب و نفرت نمی‌خواهند یک کلمه به زبان فارسی صبحت کنند.
مجازات به جرم چند سده تسلط فرهنگی و زبانی
کاوه جبران، شاعر و نویسنده می گوید که هنگامی‌که اجداد مالکان کنونی همین «بی.بی.سی» (انگلیس) سرزمین‌های‌مان را پاره پاره کردند و هرکدام ما را نامی‌ گذاشتند، تنها به خاطر مواد خام‌مان نبود. به جرم چند سده تسلط فرهنگی و زبانی بر خاور میانه و آسیای جنوبی هم بود که مجازات می‌شدیم.
او گفت: “نمی‌گویم که فرهنگ ایران بزرگ یا خراسان کبیر یا فلان و فلان. نه…نه منظورم همین مسیری‌ست که سعدی را به بیدل می‌رساند یا رودکی را به فرخی. ذکر پیامدهای دیگرش را دانشگاه‌های اکسفورد و سوربن بهتر بیان کرده اند، اما اگر از من بپرسید، همین قدر می‌دانم که حالا اگر رهنورد زریاب بخواهد با گلرخسار صفی‌آوا و یا محمود دولت آبادی یک پیاله چای بنوشد، گذرنامه‌اش باید دو تا ویزا بخورد.”

چرایی حذف زبان و هویت
به گفته کارشناسان، چرایی حذف زبان فارسی مساله ای نیست که با طالبان شروع شده باشد. مساله حذف زبان فارسی یک مساله تاریخی است، که طی سال های دراز در مرکز گفتمان قومی، افغانیت و اسلامیت وجود داشته و در زمان طالبان تنها کاری که صورت گرفته افزایش این نگاه خصمانه و نگاهی بدبینانه نسبت به زبان فارسی است.
بانی این دیدگاه اعم از طالبان یا هر گروه دیگر در طول سالیان اخیر صرفا یک برنامه استراتژیک و تاریخی را در برابر زبان و فرهنگ فارسی تعقیب کرده است.

واکنش ها
بیشتر کاربران افغانستان در شبکه‌های اجتماعی در رابطه به تصمیم حذف زبان واکنش‌های شدیدی نشان داده و از طالبان خواسته‌اند به جای حذف فارسی، امنیت و عدالت را برای مردم تأمین کنند.
یکی از کاربران نوشته:«طالبان خشن‌ترین و بدوی‌ترین چهره‌ی فاشیزم تباری و لیسانی پشتون است، این فاشیست‌ها زبان اکثریت مطلق مردم کشور و زبان مادری امام ابوحنیفه را قبول ندارند ولی زبان انگلیس‌ها را قبول دارند. این فاشیزم تبهکار با تمام قوت، دست و آستین برزده تا زبان پارسی را در کشور نابود و حذف کند.»