آینده مبهم بازداشتگاه گوانتانامو پس از ده سال

تنها حدود یک سال پیش، پس از آنکه دادگاه فدرال رأی به آزادی سعید فرهی اهل الجزایر داد، او از بازداشتگاه نظامی گوانتانامو به خانه خود بازگشت.
بازداشتیان گوانتانامو پس از آن لذت یک رشته پیروزی ها را چشیدند که دادگاه تجدید نظر در واشنگتن، محاکمه آنان را به دادگاه محلی ایالات متحده واگذار کرد. اداره اوباما اصرار دارد که محدودیت های وضع شده از سوی کنگره طاقت فرسا است و این (محدودیت ها) به استرداد بازداشت شدگان  و اسکان آنان در کشورهای زادگاه شان نمی انجامد و روند انتقال را ساده نمی کند. در دهمین سالروز ایجاد (بازداشتگاه گوانتانامو)، گروه های حقوق بشری از تداوم آن انتقاد کرده اند که اداره اوباما در بستن آن ناکام مانده است.

در دهمین سالروز ایجاد بازداشتگاه گوانتانامو، شماری از بازداشتیان به دلیل وجود انگشت شمار وکیلان مدافع به اعتراض سه روزه رو آورده اند. تعدادی از آنان از بازگشت به سلول های خود سرباز زده و چهار ساعت از شب را در فضای باز خوابیدند. برخی دیگر آنان گفته اند که در جریان اعتراضات خود از خوردن غذا خودداری خواهند کرد.
رمزی قاسم یکی از استادان حقوق دانشگاه شهر نیویارک و مشاور برخی از بازداشتیان گوانتانامو اعتراض مسالمت آمیز را بهترین پاسخ به امتناع حکومت ایالات متحده در بستن زندان و ادعاها در مورد وضعیت عادی در گوانتانامو می داند.
ماه گذشته گزارش شد که اداره اوباما با جدیت تمام در نظر دارد تا به عنوان اعتمادسازی متقابل با گروه طالبان، پنج زندانی افغان را از گوانتانامو انتقال دهد. تصور می شود که این پنج تن در خانه ای در قطر زیر نظر خواهند بود.
اما برای برخی فعالان حقوق بشر، حرکت تازه برای خالی کردن بازداشتگاه گوانتانامو از آنجا ابهام آمیز است که “محمدفضل” معاون پیشین وزیر دفاع رژیم طالبان نیز شامل فهرست افرادی است که قرار است در گام نخست جهت انتقال به یک ویلا در دوحه پایتخت قطر آزاد شوند.
بلافاصله پس از بازداشت ملافضل در اواخر سال 2001 “دیده بان حقوق بشر” از حکومت ایالات متحده خواست تا پیش از دادگاه این فرمانده پیشین طالبان، باید در مورد نقشش در ارتکاب جنایات جنگی در مناطق مرکزی افغانستان طی سال های 2000 و 2001 مورد بازجویی قرار گیرد.
^{محققان سازمان ملل متحد و دیده بان حقوق بشر دریافته اند که دست کم 170 نفر از گروه اتنیکی هزاره و مسلمانان شیعه در جنوری سال 2001 به طور شتابزده از سوی گروه طالبان در بامیان اعدام شدند.}
بر اساس یافته های دیده بان حقوق بشر شاهدان عینی گفته اند که در طول چهار روزی که قتل عام انجام شد، ملافضل در منطقه حضور داشته است. همچنین فرماندهی که به طور مستقیم از ملا فضل دستور می گرفته و بر قتل عام ناظر بوده است نیز در گوانتانامو به سر می برد، اما پیش از آنکه ایالات متحده به هویت اصلی او پی ببرد در سال 2003 آزاد شد.
همچنین دیده بان حقوق بشر می گوید که پرونده های دستکم دو تن دیگر از چهار شهروند افغان که قرار است به قطر منتقل شوند، باید برای پیگرد قرار گرفتن مورد رسیدگی قرار گیرد.
جان سیفتون مدیر بخش آسیایی دیده بان حقوق بشر می گوید:”باآنکه نمی توان ادعا کرد که گوانتانامو مکان مناسبی برای پیگرد قرار دادن جنایت کاران جنگی است، اما اینکه می بینیم تعدادی به جای آن که مورد پیگرد عدلی قرار گیرند، آزاد می شوند، واقعاً غم انگیز است.”
او می گوید آنچه ما می خواهیم بگوییم این است که باید از آنان، به ویژه در مورد پرونده “ملا فضل” که به انجام جنایات جنگی تلاش کرده اند، تحقیق شود.
پرونده های 59 تن از 171 بازداشتی که در زندان گوانتانامو باقی مانده اند، برای انتقال آماده شده است. اداره باراک اوباما تصمیم گرفته که 30 تن دیگر این بازداشتی ها که شهروندان یمن اند، نیز در صورتی می تواند به کشورشان بازگردانده شود که شرایط در آنجا بهتر شود. دولت امریکا گفته است که پرونده بقیه افراد یا رسیدگی می شود تا برای محدود نامعینی در همانجا خواهند ماند.
جی کارنی سخنگوی کاخ سفید می گوید که رییس جمهور اوباما در بستن زندان گوانتامامو همچنان متعهد است.

آقای جی کارنی گفت: “همه ی ما از موانعی که بر سر راه بستن سریع (گوانتانامو) طوری که رییس جمهور می خواهد، آگاه هستیم. اینکه آنها (موانع) چی بوده و همچنان ادامه دارد. اما تعهد رییس جمهور به هیچ وجه تغییری نکرده است.”
گروهی از مدافعان حقوق بشر، به شمول عفو بین الملل برای راه اندازی تجمعی  به روز چهارشنبه در مقابل کاخ سفید و تظاهرات تا دادگاه عالی (ایالات متحده) برنامه ریزی کرده اند.
شاکر عامر شهروند سعودی که به صورت رسمی باشنده بریتانیاست می گوید که او و دیگر زندانیان از این همدردی امریکائیان با زندانی ها و خانواده های خود بسیار سپاسگزار اند.
به گفته قاسم وکیل مدافع عامر، این شهروند سعودی در کمپ پنجم (گوانتانامو) زندانی بوده است که وضعیت آن با قوانین زندان نظامی همخوانی نداشته است.
عفو بین الملل و دیگر گروه ها همچنین برای راه اندازی اعتراضات در اروپا نیز برنامه ریزی می کنند که شامل ساخت سلول های مشابه گوانتانامو در برلین، تظاهرات در پاریس و تحویل دادن یک آدمک غول پیکر از یک زندانی به سفارت ایالات متحده در مادرید است.
تام پارکر مدیر پالیسی ایالات متحده برای مبارزه با تروریزم و حقوق بشر در عفو بین الملل می گوید: هر چیزی که با گوانتانامو تماس داشته، آلوده شده است. مراسم سالروز (ایجاد) آن برای نشان دادن دلتنگی سنگین با وجود وعده انتخاباتی رئیس جمهور اوباما برای بستن آن، برگزار می شود. این (مراسم) دهمین سال عملیاتی را آغاز خواهد کرد که با عمیقاً در تاریخ ایالات متحده تثبیت شده است.»
واشنگتن پست
برگردان، آتیلا شفیق
خبرگزاری بخدی