کمیسیون ویژه اصلاح نظام انتخاباتی، بسته پیشنهادی خود را به حکومت تحویل داد، این بسته پیشنهاد امروز از سوی شاه سلطان عاکفی، رییس این کمیسیون به عبدالله عبدالله، رییس اجرایی سپرده شد.
این کمیسیون پس از جنجال های زیاد بلاخره چهارشنبه ٣١ سرطان، به کار آغاز کرد و در مدت ۳۹ روز کاری، برای اصلاح نظام انتخاباتی با افراد در بخش های مختلف به شمول نهادهای ناظر انتخاباتی و سازمان ملل گفتگو کرده است.
شاه سلطان عاکفی، می گوید که اعضای کمیسیون اصلاح نظام انتخاباتی، برای تهیه این پیشنهادها به هفت ولایت افغانستان سفر کرده و با حدود دو هزار نفر که شامل رهبران سیاسی، افراد بانفوذ، متخصصان بینالمللی و مردم عادی ملاقات کرده اند.
آقای عاکفی، گفت در بسته پیشنهادی که به حکومت سپرده، یازده پیشنهاد عمده برای تغییر نظام انتخاباتی مطرح شده است.
به گفته او، برای آوردن اصلاحات در سیستم انتخابات و بدست آوردن اعتماد مردم، حکومت باید پیشنهادهای مطرح شده را عملی کند.
واکنش حکومت
عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی از کارکرد کمیسیون اصلاح نظام انتخاباتی قدردانی کرد و گفت: ”به يقين اصلاحات پیشنهادى كميسيون می تواند سلامت انتخابات آينده را تضمين و اعتبار مردم بالاى انتخابات را اعاده خواهد کرد.‟
آقای عبدالله، بسته پیشنهادی را همه جانبه توصیف کرد و تاکید کرد که با جدیت آنرا دنبال خواهد کرد.
عبدالله گفت: ”از رییس، معاون و ساير اعضاى كميسيون متشكريم كه موفق شدند در مدت كوتاه با پشتكار و زحمات شبانه روزى طرح اصلاحى شانرا چنانكه وعده كرده بودند، آماده و در اختيار حكومت قرار دادند.‟
تادامیچی یاماموتو، نماینده سازمان ملل و از اعضای کمیسیون ویژه اصلاح نظام انتخاباتی اظهار امیدواری کرد که رهبری حکومت وحدت ملی افغانستان و کشورهای دیگر برای عملی شدن این پیشنهادها به تفاهم برسند.
آقای یاماموتو گفت: ”انتظار داریم اصلاحات نظام انتخاباتی به تقویت اعتماد مردم نسبت به روند انتخابات کمک کند و سازمان ملل متحد امیدوار است روند اصلاحات با درنظرداشت پیشنهادهای این کمیسیون آغاز شود.‟
انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته به دلیل اتهامات گسترده تقلب و تخطی ها، جنجالی شد تا بلاخره با میانجیگری ایالات متحده امریکا حکومت وحدت ملی با حضور هر دو نامزد مدعی پیروزی در این انتخابات شکل گرفت.
۱۱ طرح پیشنهادی کمیسیون برای اصلاح نظام انتخاباتی:
۱- تغییر نظام انتخاباتی: سیستم رایدهی افغانستان از رای واحد غیرقابل انتقال به رای موازی، تغییر کند که در آن صورت یک سوم کرسیهای مجلس نمایندگان به احزاب اختصاص مییابد.
۲- تغییر در حوزههای انتخاباتی: ایجاد حوزههای انتخاباتی در ولایات بر مبنای جمعیت ولایتها صورت گیرد نه بر اساس واحدهای کوچک اداری تا مردم به مراکز رایدهی دسترسی آسانتری داشته باشند و نامزدان را بهتر بشناسند. حوزههای انتخاباتی در ولایتها بر اساس نفوس به حوزههای کوچک دارای یک تا پنج کرسی ایجاد شود.
۳- فهرست رایدهندگان: فهرست رایدهندگان بر اساس شناسنامه تهیه شود. در آینده هیچ انتخاباتی بدون وجود فهرست رایدهندگان برگزار نشود. برای این کار توزیع شناسنامههای الکترونیکی فورا آغاز شود و کارتهای رایدهی که قبلا توزیع شده، باید باطل شود چون افغانستان ۱۳ میلیون جمعیت رایدهنده دارد اما حدود ۲۱ میلیون کارت توزیع شده و بیش از هشت میلیون کارت اضافی وجود دارد که مورد استفاده قرار میگیرد.
۴- شرایط نامزدی در مجلس: تعیین شرط حداقل درجه تحصیل تا صنف چهارده برای نامزدی در مجلس نمایندگان.
۵- فاصله مردم از مراکز رایدهی: کمیسیون انتخابات باید مشکلات مردم را در خصوص فاصله از مراکز رایدهی رفع کند. بسیاری شکایت دارند که برای استفاده از حق رایدهی خود باید ساعتها پیاده روی کنند.
۶- ترکیب کمیته گزینش: در کمیته گزینش اعضای کمیسیونهای انتخاباتی، یک عضو دادگاه عالی، عضو بورد مستقل تعیینات خدمات ملکی، عضو کمیسیون مستقل نظارت بر اجرای قانون اساسی، نماینده جامعه مدنی، نماینده نهادهای مدافع حقوق زنان، نماینده نهادهای رسانهای و عضو کمیسیون حقوق بشر باید حضور داشته باشند.
۷- اعضای کمیسیون انتخابات: تعداد اعضای کمیسیون انتخابات ۷ نفر باشد و با در نظر داشتن ترکیب مشارکتی و جنسیتی تعیین شوند. سه نفر برای پنج سال و چهار نفر برای سه سال تعیین شوند. بیطرف باشند، مستقل باشند، عضویت حزبی را نداشته باشند، حداقل ۳۵ ساله باشند و حداقل پنج سال تجربه حرفهای داشته باشند.
۸- نحوه رسیدگی به شکایات: کمیسیون مرکزی شکایتهای انتخاباتی پنج عضو داشته باشد، حداقل تا درجه لیسانس در رشته حقوق و فقه تحصیل کرده باشند و پنج سال تجربه کاری داشته باشند و حداقل ۳۵ ساله باشند و عضویت حزبی را نداشته باشند. برای تامین شفافیت در مورد رسیدگی به شکایتها و جلب حمایت جامعه بینالمللی، دو متخصص بینالمللی در کمیسیون رسیدگی به شکایتها بدون صلاحیت اجرایی عضویت پیدا کنند. گسترش دفاتر کمیسیونهای رسیدگی به شکایتهای انتخاباتی در ولایتها و محلات انتخاباتی با سه نفر عضو از کمیسیون حقوق بشر، کمیسیون انتخابات و کمیسیون رسیدگی به شکایتها.
۹- ایجاد کمیته شفافیت: کمیتهای زیر نام شفافیت با عضویت نمایندگان نهادهای مختلف ایجاد شود و از رئیس جمهوری گرفته تا کمیسیونهای انتخاباتی به آن پاسخگو باشند، این کمیته در مورد موارد انتخابات فیصله کند و موارد جرمی را به نهادهای عدلی بفرستد.
۱۰- سهم زنان و هندوها: باید ۲۵ درصد کرسیهای شوراهای ولایتی و ولسوالیها به زنان اختصاص داده شود. یک کرسی در مجلس نمایندگان نیز به هندوهای افغانستان اختصاص یابد.
۱۱- استخدام کارکنان و مصارف انتخاباتی: بررسی نشان داد که بخش بزرگی از مصارف گزاف انتخاباتی صرف استخدام بیش از صد هزار کارمند موقتی میشود که کمیسیون انتخابات برای یک هفته قبل و یک هفته بعد از روز رایدهی استخدام میکند. با توجه به این که این افراد در مورد کارهایی که میکنند پاسخگو نیستند و آدرس مشخصی ندارند و از سویی برای جلوگیری از مصارف، در هنگام برگزاری انتخابات از کارمندان دولتی، آموزگاران و استادان دانشگاه استفاده شود. کمیسیون انتخابات برای روز رایدهی و هفته قبل و بعد از آن افراد معلول را نیز استخدام کند.
