اعتراض ها نسبت به توهین به موضوعات دینی و اعتقادی در افغانستان سابقه ای طولانی دارد، در برخی اعتراضات، شماری نیز کشته و زخمی شدند.
در جریان ده سال گذشته نیز افغانستان شاهد اعتراض های خشونت آمیزی در قبال رویدادهای مختلف از جمله توهین به پیامبر اسلام، سوزاندن نسخه ایی از قرآن و برخی موارد اینچنینی، بوده است.
بزرگترین تظاهرات در سال گذشته در اعتراض به آنچه بی حرمتی به قرآن کریم از سوی نیروهای امریکایی در پایگاه بگرام خوانده شده، راه اندازی شد.
در این تظاهرات که چند روز را در بر گرفت، نزدیک به پانزده تن در شهرهای کابل، هرات، بغلان، قندوز، غزنی و مزار شریف کشته شدند.
در تازه ترین مورد، ولایت های ننگرهار و پکتیا شاهد تظاهرات در اعتراض به ساخت فیلمی توهین آمیز به پیامبر اسلام که از سوی یک فیلمساز امریکایی ساخته شده، بوده است.
شهریار شهر زاد خبرنگار خبرگزاری بخدی در مورد کنش ها و واکنش ها در مورد این فیلم، با مولوی کرامت الله صدیق، رییس تحقیقات اسلامی وزارت حج و اوقاف مصاحبه کرده و نخست نظر آقای صدیق را در مورد ساخت فیلمی که به شخصیت پیامبر اسلام توهین شده، پرسیده است.
من موافق نظر تمام مسلمانان دنیا و اندیشمندان مسلمان هستم که جلو توهین به مقدسات اسلامی را بگیرند. این عمل از دید من محکوم است و یک کار ناروا و نادرستی را اینها (فیلمسازان امریکایی) انجام دادند.
جهان امروز تبدیل به دهکده ای شده که تمام ادیان در آن با هم زندگی می کنند، توهین کردن به مقدسات هر دینی حرام است و کاری را که ای شهروند امریکایی انجام داده و به شخصیت پیامبر اسلام توهین کردند، یک عمل شنیع و ناپسند است.
من فکر می کنم که پیامد این عمل هم این است که در دنیا و کشورهای اسلامی، ناآرامی های زیادی ایجاد شده است.
آقای صدیق، به نظر شما چرا هرازگاهی در کشورهای غربی، به خصوص امریکا برنامه های ضد اسلامی، از جمله ساخت فیلم، آتش زدن نسخه هایی از قرآن کریم، کاریکاتور که در آن ها به اسلام و مسلمانان توهین می شود، روی دست گرفته می شود؟
در این مورد خود آنها که این عمل را انجام می دهند باید پاسخگوی این پرسش باشند؛ اما برداشت من این است که جریانی را که امروزه آمریکا می خواهد در جهان به پیش ببرد، عملکرد خود این کشور با این جریان مغایرت دارد.
امریکا امروزه خودش را علم بردار صلح و امنیت جهانی قلمداد می کند و از طرف دیگر از نشانی خود امریکا اعمالی سر می زند که به مقدسات اسلامی توهین می شو؛ مثل آتش زدن قرآن در گذشته ها و سایر موارد دیگر پیش از این نیز کاریکاتور پیامبر اسلام را کشیدند، یا ساختن همین فیلم.
برداشت و دیدگاه من این است که اینها به همان دیدگاه هایی بر می گردد که این موارد را تحت پوشش قرار می دهد. شاید از طرفی آنها می خواهند که واکنش مسلمانان را در قبال این موضوعات بدانند.
برداشت دیگر من این است که خود این عمل نوعی خصومت و دشمنی با اسلام است. آنها نمی توانند جریانی را که امروز مسلمانان دارند تحمل کنند.
می بینیم که در مصر وضعیت به نفع مسلمانان رقم زده می شود، در تونس در لیبیا و جاهای دیگر همچنین.
آقای صدیق ساخت فیلم توهین آمیز به پیامبر اسلام در جهان اسلام واکنش های زیادی را در پی داشته، از جمله در افغانستان، اما سوال این است که عاقلانه ترین واکنش از سوی مسلمانان در قبال این موضوع چه می تواند باشد؟
ما از پیامبر خود دفاع می کنیم و شما می دانید که پیامبر ما در تمام جنبه های منفی و مثبت برای ما الگو می باشد در سطح دنیا.
ما احساسات و عواطف مسلمانان در دنیا را به دیده قدر می بینیم؛ ولی بسیار زیاد سعی شود که ما از چارچوب همان واکنش هایی که پیامبر اسلام در رابطه با دشمنان خود انجام می داد بیرون نشویم.
ما حق داریم که مظاهره کنیم، ما حق داریم صدای اعتراض خود را بالا بکنیم، ما حق داریم که از حریم مقدس پیامبر خود دفاع کنیم، ولی دفاع از حریم مقدس پیامبر از طریق کشتن دیگران جایز نیست.دفاع از حریم پیامبر از طریق کشتن خود تظاهر کنندگان درست نیست. دفاع از پیامبر اسلام با تعرض به حریم دیگران درست نیست. وقتی که ما از پیامبر اسلام دفاع می کنیم، بهتر است که از آدرس خود پیامبر از پیامبر دفاع کنیم.
پیغمبر روزی به مسجد می رفت؛ برای همیشه فردی بالای او اشغال ها را می انداخت؛ روزی پیغمبر می رفت به مسجد که دید آن فرد خاکروبه ها را نینداخت؛ پرسان کرد که کجاست این ادم؟ چرا امروز اشغال های خود را نینداخت؟ گفتند که او مریض است. پیغمبر رفت به عیادت آن آدم؛ این اخلاق پیغمبر است.
ما صدای خود را بلند می کنیم. ما از حکومت، جامعه جهانی و سازمان ملل می خواهیم که به درخواست مسلمانان رسیدگی کنند، از راه های بسیار قانونی و مسالمت امیز باید صدای خود را بلند کنیم.
ما مسلمانان با هیچ کس هیچ نوع مشکلی نداریم؛ ما اگر به حضرت مسیح کوچک ترین بی ادبی را بکنیم، ما کافر می شویم. اگر به کتاب مقدس مسیحیان هم کوچک ترین بی حرمتی را انجام دهیم ما کافر می شویم؛ ما همین طور برداشتی را که از ادیان دیگران داریم، امیدواریم که دیگران هم همین گونه به مقدسات ما احترام بگذارند.
همین فیلم در شیکاگوی امریکا در یکی از سینماها در همین تابستان به نمایش گذاشته شد؛ پس از آن نشر این فیلم توسط مردم خود آمریکا بند و ممنوع شد.
ملت خود امریکا خواست که دیگر چنین فیلم فجیعی به نمایش گذاشته نشود. وقتی که ملت ها و مردم خود امریکا و جهان نمی خواهند، نباید به نمایش گذاشته شود. ممکن در امریکا آزادی بیان یک تعریفی داشته باشد که حتی اندیشه های توهین امیز هم در باره ادیان ابراز شود و همچین دیدگاهی وجود داشته باشد، همچین مرجعی.
برخی ها در امریکا معتقدند که آزادی بیان باید وجود داشته باشد؛ حتی اگر کسی دیدگاه های توهین آمیزی راجع به مقدسات دیگران دارد، باید حرف اش را بگوید و نباید او را خفه کرد، نظر شما در باره این گونه آزادی بیان چیست؟
این موضوع به اتباع همان کشور ارتباط دارد؛ شما اگر به کراچی پاکستان بروید، لباسی را که می پوشند با همان آب و هوا سازگار است. لباس مردم سالنگ ما هم با همان آب و هوا سازگار است.
اگر در امریکا قانون اساسی و ازادی بیان است، برای خود امریکایی هاست و اگر در افغانستان است برای خود افغان ها می باشد.
ولی در عین حال که قانون اساسی افغانستان برای افغان ها است، ما باید حسن همجواری را با همسایه ها و مردم دیگر جهان داشته باشیم.
ما باید در قانون اساسی خود خواست کسانی را که از بیرون می ایند باید در نظر داشته باشیم.
99 درصد مردم افغانستان مسلمان است؛ در حاشیه همین شهر کابل ما سیک ها و هندوها زندگی می کنند و درمسال دارند و از ازادی و احترام در باره اصول مذهب خود برخوردار هستند؛ کوچک ترین بی حرمتی به این ها را قانون اساسی ما اجازه نمی دهد.
من امیدوار هستم که قانون اساسی امریکا تعدیل شود و در باره این موضوعات به دیده باز بنگرند. امریکا امروزه پیام آور صلح جهانی خود را قلمداد می کند؛ چطور ممکن است از کشوری که صلح می اید، موضوعات مطرح شودد که سبب جریحه دار شدن عواطف مسلمانان شود؟
شما به مورد حفظ حریم دیگران در جریان تظاهرات و اعتراض ها اشاره کردید، می خواستم بپرسم که آیا با ایجاد خشونت و قتل افراد و اتش زدن سفارت ها کار عاقلانه و درستی است؟
من پیشتر به سوال شما پاسخ دادم که دفاع از پیغمبر باید از آدرس خود پیغمبر باشد. ما باید پیامبر را در تمام ساحه های زندگی الگوی خود قرار دهیم از جمله در دفاع از خود پیغمبر. بسیاری ها در زمان خود پیغمبر اسلام به او توهین کردند. پیغمبر چگونه با آنها برخورد کرد؟
بزرگ ترین دشمن پیغمبر در مدینه وقتی فوت کرد، پسرش به نزد پیغمبر آمد و گفت که بر جنازه پدرم نماز بگذار. پیغمبر رفت و بر جنازه اش نماز گذارد.
ما باید خط و مشی پیغمبر را در نظر بگیریم و در همان خط روان شویم. هر نوع هتک حرمتی به دیگران مورد نکوهش است و حرام است.
اگر کار آن شهروند امریکایی حرام است، کار ما هم حرام است وقتی با سنگ به در و دیوار کسی می زنیم.
ما بسیار مسالمت میز می توانیم پیام خود را به دروازه سفارت امریکا ببریم.
کشتن سفیر یک کشور کار حرام و ناروایی است و ما این عمل را محکوم می کنیم.
رفتار اسلامی ایجاب می کند که ما به دیپلمات ها و کارمندان سفارت خانه های دیگر کشورها احترام بگذاریم. هیچ هتک هرمتی را به دیگران نمی توانیم انجام دهیم، حتی اگر آن فرد دشمن ما بلاشد.
حتی اگر همان فردی که این فیلم را ساخته است به چنگ ما بیاید اسلام به ما می گوید که چگونه با او برخورد کنیم، ما حق نداریم بالای او تعرض کنیم، ما حق نداریم که او را با آتش بسوزانیم، ما حق نداریم او را عقب موتر ببندیم و شهر به شهر بگردانیم و بگوییم که او این کار را کرده است.
جناب مولوی! کشورهای غربی و به خصوص امریکا برای جبران جریحه دار کردن احساسات مسلمانان، چه کاری باید انجام بدهند؟
اول این که از تمام مسلمانان دنیا پوزش بخواهد و بگوید که کار اشتباه و غلطی شده است؛ در حالی که سخنگوی قصر سفید روز گذشته این موضوع را رد کرد و گفت که ما پوزش خواسته نمی توانیم؛ چون این کار حکومت نیست و کار شخصی است.
دوم اینکه مردم به خانه شخصی کسی نمی روند و به سفارت امریکا می روند؛ احساس می کنند که این را حکومت امریکا انجام داده است.
برای این که به این قضیه خاتمه داده شود، علاوه بر پوزش خواستن، باید این آدم به محاکمه کشیده شود.
سوم این که بر تمام این قضایا برای همیشه نقطه عطف گذاشته شود. زیرا که ما پیامد بد این قضایا را دیدیم.
ما در کشورهای اسلامی با چالش ها و ارزش های دیگری زندگی می کنیم، کنترل کردن و جلوگیری کردن مظاهره چی ها بسیار سخت است
کسانی که می خواهند امنیت کشور ما را مختل کنند از این تظاهرات سواستفاده می کنند.
جناب صدیق، رابطه استراتژیک جهان اسلام و از جمله افغانستان با امریکا را بعد از روی دادن حوادثی این گونه، چطور ارزیابی می کنید؟
ما با حکومت امریکا پیمان استراتژیک بسته ایم و جنایتی را که انجام داده یک تبعه حکومت امریکا انجام داده است؛ این دو قضیه از هم بسیار فاصله طولانی دارد.
دیگر این که ما دارای حکومت مستقل و قانون اساسی مستقل و پارلمان مستقل و تمامیت ارضی مستقل هستیم، ما حق داریم که با هر کشوری طبق منافع خود پیمان استراتژیک ببندیم.
در جریان بستن پیمان استراتژیک هم بسیاری ها مظاهره کردند و پیام من به آنها این است که از روی منطق به قضایا نگاه کنند.
ما امروز نیاز داریم که با امریکا پیمان استراتژیم ببندیم؛ ما اگر کسانی را که در سرک ها مظاهره می کردند سروی کنیم می بینیم که اینها یا با پاکستان ارتباط داشتند یا با ایران.
چون منافع ایران و پاکستان در پیمان استراتژیک برآورده نمی شود، بنابر این آنها می خواهند که در این زمینه مشکلی به وجود بیاورند.
قضیه هتک حرمت با پیمان استراتژیک ارتباطی ندارد. این کار حکومت است و این را فردی انجام داده است. و خواهش ما از حکومت امریکا این است که قضایا را درست ارزیابی کند و جلو همچین قضایایی را بگیرد.
جناب مولوی کرامت الله صدیق با سپاس از وقتی که در اختیار ما قرار دادید.
